Artikel 213a Faillissementswet (213a FW)

Bij een gewoon faillissement is de rechtbank van de woonplaats of vestiging bevoegd. Voor verzekeraars maakt de wet daarop een uitzondering. Artikel 213a Fw bepaalt dat de faillietverklaring van een verzekeraar met zetel in Nederland gebeurt door de rechtbank Amsterdam. Alle faillissementen van verzekeraars komen dus bij één rechtbank terecht.

Waarom één rechtbank

Het faillissement van een verzekeraar is een zeldzame en ingewikkelde zaak: er zijn vaak duizenden polishouders, langlopende verplichtingen en toezichtrechtelijke vragen. Door alle zaken bij één rechtbank te leggen, bouwt die rechtbank ervaring op en blijft de behandeling voorspelbaar. Ook voor de toezichthouder en voor curatoren is duidelijk waar zij moeten zijn.

Verzekeraars uit een andere lidstaat

Heeft een verzekeraar zijn zetel in een andere lidstaat en heeft hij daar een vergunning gekregen, dan kan hij in Nederland niet failliet worden verklaard. Dat is de keerzijde van het Europese stelsel: het land dat de vergunning verleent, gaat ook over de afwikkeling. Wie in Nederland klant is van zo'n verzekeraar, moet dus rekening houden met een procedure in dat andere land.

Wanneer de Nederlandse rechter wel oordeelt

De regel dat Amsterdam bevoegd is, geldt ook in twee andere gevallen. Ten eerste voor een verzekeraar met zetel in een andere lidstaat die daar juist geen vergunning heeft gekregen en die zijn bedrijf uitoefent vanuit een bijkantoor in Nederland. Ten tweede voor een verzekeraar met zetel in een staat die geen lidstaat is en die vanuit een Nederlands bijkantoor werkt. In beide gevallen is er geen andere lidstaat die de afwikkeling naar zich toetrekt.

Een voorbeeld. Een polishouder heeft een levensverzekering bij een verzekeraar met zetel in Nederland die in de problemen komt. Het faillissement kan alleen door de rechtbank Amsterdam worden uitgesproken, ook als de verzekeraar kantoor houdt in een heel andere plaats en de polishouder elders woont.

In de praktijk

• Polishouder: zoek eerst uit waar je verzekeraar zijn zetel heeft en wie hem een vergunning heeft verleend; dat bepaalt in welk land de procedure loopt.
• Zakelijke schuldeiser: een faillissementsaanvraag tegen een verzekeraar dien je niet bij je eigen rechtbank in; bovendien gelden er beperkingen voor wie zo'n verzoek mag doen.

Wie met een buitenlandse verzekeraar te maken heeft, doet er verstandig aan de polisvoorwaarden en de correspondentie te bewaren. Daaruit blijkt met welke entiteit is gecontracteerd, en dat is bepalend voor de vraag waar de afwikkeling plaatsvindt.