Artikel 213rr Fw: Geen verzet tegen het faillissement van een centrale tegenpartij

Dit is een van de kortste bepalingen van de wet: artikel 10 Fw is niet van toepassing. Achter die ene zin zit een duidelijke keuze. Artikel 10 Fw geeft schuldeisers en andere belanghebbenden de mogelijkheid in verzet te komen tegen een uitgesproken faillietverklaring. Bij een centrale tegenpartij bestaat die mogelijkheid niet.

Waarom het verzet vervalt

Het faillissement van een centrale tegenpartij komt niet uit de lucht vallen. Het kan alleen worden aangevraagd door De Nederlandsche Bank N.V., en pas nadat is vastgesteld dat de instelling faalt of dreigt te falen en dat afwikkeling langs de Europese weg niet in het algemeen belang is. De instelling zelf heeft zich daartegen kunnen verweren. Die zorgvuldige voorbereiding maakt een aanvullend verzetsrecht van individuele schuldeisers overbodig.

Het belang van snelle duidelijkheid

Een centrale tegenpartij staat tussen alle handelaren op een markt in. Blijft maandenlang onzeker of haar faillissement in stand blijft, dan weet niemand hoe posities en zekerheden moeten worden afgewikkeld. Die onzekerheid raakt niet één schuldeiser maar de hele markt. Daarom kiest de wet hier voor een beslissing die meteen staat.

Wat schuldeisers wél kunnen

Dat er geen verzet openstaat, betekent niet dat schuldeisers rechteloos zijn. Zij dienen hun vordering in bij de curator, zij kunnen die laten verifiëren en zij kunnen langs de gewone weg opkomen tegen beslissingen die hun positie in het faillissement raken. Wat vervalt, is uitsluitend het rechtsmiddel tegen de faillietverklaring zelf.

Een voorbeeld. Een deelnemer aan een handelsplatform is het oneens met het faillissement van de centrale tegenpartij en wil dat aanvechten. Die weg is afgesloten. Hij richt zich in plaats daarvan op zijn eigen positie in de afwikkeling: welke vordering hij heeft, welke zekerheden er zijn en hoe die worden behandeld.

De uitsluiting is bovendien scherp begrensd. Alleen dit ene rechtsmiddel vervalt; de rest van de faillissementsregeling, met de curator, de rechter-commissaris en de verificatie van vorderingen, geldt gewoon.

In de praktijk

• Voor schuldeisers: steek je energie in het onderbouwen en indienen van je vordering, want de faillietverklaring zelf staat vast.
• Voor de instelling: jouw moment om verweer te voeren ligt vóór de uitspraak, bij de behandeling van het verzoek. Alleen het verzet van derden vervalt; het rechtsmiddel dat artikel 8 Fw de schuldenaar zelf geeft, blijft bestaan, met een termijn van enkele dagen.
• Voor deelnemers: houd contact met de curator over de afwikkeling van openstaande posities; daar valt in deze fase het meeste te winnen.