Artikel 272 Faillissementswet (272 FW)

De rechtbank toetst het aangenomen akkoord zelfstandig. Zij geeft zo spoedig mogelijk een beschikking met redenen omkleed, waarin zij het akkoord bekrachtigt of de bekrachtiging weigert. Dit artikel noemt de gevallen waarin weigering verplicht is, geeft de rechtbank ruimte om ook op andere gronden te weigeren, en regelt wat er daarna gebeurt.

De vier verplichte weigeringsgronden

In vier gevallen moet de rechtbank de homologatie weigeren:

• De boedel is meer waard dan wat wordt geboden. Gaan de baten van de boedel de bedongen som te boven, dan zouden de schuldeisers bij vereffening beter af zijn.
• De nakoming is onvoldoende gewaarborgd. De rechtbank gaat na of vaststaat waaruit het aangeboden percentage zal worden betaald en of die betaling voldoende zeker is.
• Het akkoord is oneerlijk tot stand gekomen. Bedrog, begunstiging van een of meer schuldeisers of andere oneerlijke middelen leiden tot weigering, ongeacht of de schuldenaar zelf of iemand anders daaraan heeft meegewerkt.

- Loon en verschotten zijn niet veiliggesteld. Het loon en de verschotten van de deskundigen en de bewindvoerders moeten in handen van de bewindvoerders zijn gestort, of daarvoor moet zekerheid zijn gesteld.

Ruimte voor andere gronden

De opsomming is geen uitputtende lijst. De rechtbank kan de homologatie ook op andere gronden weigeren, en zij kan dat ambtshalve doen: er hoeft dus niemand bezwaar te hebben gemaakt. De uitslag van de stemming bindt de rechtbank dus niet; ook een akkoord waarvoor een ruime meerderheid heeft gestemd, kan zij weigeren te bekrachtigen.

Wat er na een weigering gebeurt

Weigert de rechtbank, dan kan zij in dezelfde beschikking de schuldenaar failliet verklaren. Doet zij dat niet, dan eindigt de surseance zodra de weigeringsbeschikking in kracht van gewijsde is gegaan, dus zodra daartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat. De bewindvoerders kondigen dat einde aan op de wijze die de wet voor de bekendmaking van de surseance voorschrijft. Gaat het om een moedermaatschappij met zetel in Nederland van een verzekeraar, dan stelt de rechtbank De Nederlandsche Bank N.V. eerst in de gelegenheid te worden gehoord.

Rechtsmiddelen en rechten tegen derden

Het laatste lid verklaart de artikelen 154 tot en met 156 en 160 Fw van overeenkomstige toepassing. De eerste drie gaan over rechtsmiddelen: voor de beslissing over de homologatie in de surseance gelden dezelfde regels over hoger beroep en cassatie als bij een faillissementsakkoord, zodat zowel bekrachtiging als weigering in beginsel is aan te vechten binnen de daar geldende termijnen. Het vierde artikel regelt iets anders: ondanks het akkoord houden de schuldeisers al hun rechten tegen borgen en andere medeschuldenaren, en blijven hun rechten op goederen van derden bestaan alsof er geen akkoord was. Een borg kan dus voor het volle bedrag worden aangesproken, ook al moet de schuldeiser tegenover de schuldenaar zelf met het akkoordpercentage genoegen nemen.

Een voorbeeld. Een akkoord biedt de schuldeisers dertig procent, te betalen uit een lening van een investeerder. Op de zitting blijkt dat die lening nog niet is toegezegd en dat er geen zekerheid is gesteld. De rechtbank weigert de homologatie omdat de nakoming onvoldoende is gewaarborgd, en spreekt in dezelfde beschikking het faillissement uit.

In de praktijk

Voor de schuldeiser betekent dit artikel dat de rechtbank ook na een positieve stemming nagaat of aan de wettelijke eisen is voldaan, en of het akkoord niet met begunstiging van bepaalde schuldeisers tot stand is gekomen. Voor de ondernemer betekent het dat de rechtbank vragen zal stellen over de financiering: waar komt het geld vandaan, wie staat ervoor in, en zijn het loon en de verschotten van de bewindvoerders en deskundigen gestort of gedekt. Weigert de rechtbank de homologatie, dan eindigt de surseance of volgt het faillissement.