Artikel 22 Faillissementswet (22 FW)

Wie in gemeenschap van goederen is getrouwd of een geregistreerd partnerschap met een gemeenschap heeft, deelt in het vermogen van zijn partner. Gaat die partner failliet, dan raakt dat dus ook hem. Dit artikel zorgt ervoor dat de bescherming van artikel 21 Fw ook voor de echtgenoot of de geregistreerde partner geldt: waar dat artikel spreekt over de gefailleerde, wordt ook de partner bedoeld.

Waarom dit nodig is

Bij een gemeenschap van goederen valt het gemeenschappelijke vermogen in het faillissement van een van beiden. Zonder deze bepaling zou het kunnen dat de inboedel van de partner wel uitgewonnen kon worden, terwijl datzelfde bij de gefailleerde zelf buiten de boedel blijft. Door de partner onder het begrip gefailleerde te brengen, gelden voor beide partners dezelfde uitzonderingen; het gaat immers om één huishouden met dezelfde bestaansbehoeften.

Wanneer het geldt

De bepaling geldt alleen als er een gemeenschap tussen de partners bestaat. Zijn zij getrouwd onder huwelijkse voorwaarden waarbij iedere gemeenschap is uitgesloten, dan valt het vermogen van de partner niet in de boedel en is deze uitbreiding ook niet nodig. Bij een beperkte gemeenschap gaat het om wat tot die gemeenschap behoort.

Wat het betekent

De niet-gefailleerde partner mag dus rekenen op dezelfde bescherming voor de gewone inboedel, gezelschapsdieren, gelden voor levensonderhoud en de andere onderdelen die artikel 21 Fw noemt. Dat betekent niet dat het gemeenschappelijke vermogen buiten schot blijft: de auto, de spaarrekening en het huis vallen wel degelijk in de boedel als zij tot de gemeenschap behoren.

Een voorbeeld

Een ondernemer die in gemeenschap van goederen is getrouwd, wordt failliet verklaard. De curator inventariseert het vermogen. De gezamenlijke spaarrekening en de auto vallen in de boedel. De inboedel van de woning blijft buiten het faillissement voor zover die niet bovenmatig is, en dat geldt ook voor de spullen die feitelijk van de partner zijn. Ook de hond van het gezin, die de partner ooit heeft aangeschaft, kan de curator niet meenemen.

In de praktijk

Voor de partner van een gefailleerde is dit artikel een geruststelling, maar het neemt de gevolgen niet weg. Een faillissement van de één raakt bij een gemeenschap onvermijdelijk ook de ander. Werk mee aan de inventarisatie door de curator en maak duidelijk welke goederen buiten de gemeenschap vallen; bewaar daarvoor aankoopbewijzen of schenkingsstukken.

Voor schuldeisers geldt het spiegelbeeld: het gemeenschappelijke vermogen biedt verhaal, maar de wettelijke bescherming van het bestaansminimum blijft ook hier overeind, ongeacht op wiens naam de spullen staan.