Artikel 50 Faillissementswet (50 FW)

Eindigt een faillissement doordat de rechtbank een akkoord goedkeurt, dan verdwijnen ook de vorderingen waarmee benadelende handelingen konden worden teruggedraaid. Dat is logisch: met de homologatie ligt vast wat de schuldeisers krijgen en is de afwikkeling voorbij. Er is één uitzondering: houdt het akkoord boedelafstand in, dan kunnen die vorderingen ten behoeve van de schuldeisers worden voortgezet of ingesteld door de vereffenaars.

Wat homologatie doet

Een akkoord is een aanbod van de schuldenaar aan zijn gezamenlijke schuldeisers, meestal een percentage van hun vordering tegen finale kwijting. Nemen zij het aan en keurt de rechtbank het goed, dan eindigt het faillissement zodra die goedkeuring onherroepelijk is, dus zodra daartegen geen rechtsmiddel meer openstaat. Pas op dat moment vervallen de paulianavorderingen; zolang er nog beroep mogelijk is, loopt het faillissement en bestaan zij nog. Met het einde van het faillissement eindigt ook het werk van de curator. Bij die eindstreep hoort dat er geen procedures blijven doorlopen die alleen dienden om de boedel te vullen.

De uitzondering: boedelafstand

Een akkoord kan ook inhouden dat de schuldenaar zijn vermogen afstaat om te laten vereffenen ten behoeve van de schuldeisers. In dat geval is er nog wel degelijk een vermogen dat zo groot mogelijk moet worden. Daarom mogen de vereffenaars die bij zo'n akkoord horen, de paulianavorderingen voortzetten of alsnog instellen. Zij nemen daarmee op dit punt de rol over die de curator in het faillissement had.

Wie wat doet

Het onderscheid is van belang. Zolang het faillissement loopt, is het de curator die de vordering instelt. Na een gewoon gehomologeerd akkoord doet niemand dat meer, want de vordering bestaat niet langer. Bij een akkoord met boedelafstand zijn het de vereffenaars, die optreden voor de gezamenlijke schuldeisers en niet voor de schuldenaar.

Een voorbeeld. Een aannemer biedt zijn schuldeisers een akkoord aan waarbij zij een deel van hun vordering ontvangen. De curator had ondertussen een procedure opgestart over een verdachte overdracht. Wordt het akkoord gehomologeerd en komt die goedkeuring onherroepelijk vast te staan, dan houdt die procedure op te bestaan. Houdt het akkoord daarentegen in dat het vermogen wordt afgestaan en vereffend, dan kunnen de vereffenaars de zaak overnemen.

In de praktijk

Voor schuldeisers is dit een reden om bij de stemming over een akkoord goed te kijken naar wat er nog in de boedel kan terugvloeien. Loopt er een kansrijke procedure, dan kan het uitmaken of het akkoord die procedure laat vervallen of juist ruimte laat om hem voort te zetten.

Voor de schuldenaar en zijn adviseurs betekent het dat een akkoord echt een streep onder het verleden zet, met de uitzondering die de wet zelf noemt. Wie een akkoord aanbiedt, doet er goed aan de schuldeisers helder voor te houden wat zij daarmee opgeven.