Artikel 137b Faillissementswet (137b FW)

Is besloten tot een vereenvoudigde afwikkeling, dan komt er geen verificatievergadering. Toch moet iemand beoordelen welke vorderingen voorrang hebben, want juist die vorderingen krijgen nog wel een uitkering. Dit artikel legt die taak bij de curator en beschrijft wat er gebeurt als hij het met een schuldeiser niet eens wordt.

Het onderzoek van de curator

De curator gaat na welke vorderingen bevoorrecht zijn en welke door pand, hypotheek of retentierecht zijn gedekt. Hij doet dat op eigen initiatief, aan de hand van de administratie, de zekerheidsdocumenten en wat de schuldeisers hebben ingediend. Het resultaat van dat onderzoek vormt de basis voor de uitdelingslijst die de curator daarna opstelt; welke schuldeiser welk bedrag krijgt, volgt uit de rangorde die hij hier vaststelt. Een verschil van inzicht over een vordering of over de voorrang komt, als overleg niets oplevert, op grond van het derde lid bij de rechter-commissaris terecht.

Bericht en overleg

Betwist de curator een vordering of de voorrang die eraan wordt toegekend, dan laat hij dat aan die schuldeiser weten en gaat hij met hem in overleg om het geschil op te lossen. De wet schrijft dat overleg voor als eerste stap: pas als het niets oplevert, komt de rechter-commissaris in beeld. Het overleg biedt de gelegenheid om ontbrekende stukken alsnog aan te leveren of een misverstand over de feiten op te helderen.

Als zij er niet uitkomen

Lukt het niet, dan legt de curator het geschil voor aan de rechter-commissaris. De wet verklaart daarbij de eerste drie leden van artikel 122 Fw van overeenkomstige toepassing: de rechter-commissaris beproeft een schikking, verwijst partijen zo nodig naar een zitting van de rechtbank zonder dat er gedagvaard hoeft te worden, en aan het niet verschijnen of het niet tijdig betalen van het griffierecht zijn dezelfde gevolgen verbonden als in de gewone renvooiprocedure.

De bezwaren van de gefailleerde

Ook de failliet zelf kan zich roeren. Volgens het vierde lid maakt hij zijn bezwaren tegen een vordering of tegen de voorrang kenbaar aan de curator. Kan de curator die bezwaren niet wegnemen, dan is het aan hem om ze aan de rechter-commissaris voor te leggen; de gefailleerde stapt dus niet zelf naar de rechter-commissaris. Daarnaast verklaart het vierde lid artikel 126 Fw van overeenkomstige toepassing, de bepaling die in de gewone verificatieprocedure de betwisting door de gefailleerde regelt. Die regeling wordt hier dus niet letterlijk, maar met de nodige aanpassing aan deze afwikkeling gevolgd.

Neem een concreet geval: een oud-werknemer vordert achterstallig loon, waaraan artikel 3:288 BW een voorrecht verbindt, en een leasemaatschappij beroept zich op een pandrecht op de inventaris. De curator erkent de loonvordering maar betwist het pandrecht, omdat de akte niet is geregistreerd. Hij bericht de leasemaatschappij en overlegt met haar. Komen zij er niet uit, dan gaat de zaak naar de rechter-commissaris.

In de praktijk

Een beroep op voorrang wordt onderbouwd met de stukken die haar dragen: de akte, de registratie, de hypotheekgegevens of de feiten waaruit het retentierecht blijkt. Omdat er geen verificatievergadering is, beoordeelt de curator de voorrang aan de hand van wat de schuldeiser heeft ingediend en wat uit de administratie blijkt.

Op een bericht van betwisting volgt het overleg dat de wet voorschrijft; daarin kan het geschil zonder procedure worden opgelost. Leidt het overleg niet tot overeenstemming, dan komt de zaak bij de rechter-commissaris en kan zij via de renvooiprocedure bij de rechtbank belanden. Is de uitdelingslijst eenmaal neergelegd, dan regelt artikel 137e Fw hoe een schuldeiser daartegen in verzet kan komen.