Door de faillietverklaring verliest de schuldenaar van rechtswege de beschikking en het beheer over zijn tot het faillissement behorend vermogen, te rekenen van de dag waarop de faillietverklaring wordt uitgesproken, die dag daaronder begrepen.
←
Terug 22a · Levensverzekeringen en de failliete boedel
Verder 24 · Verbintenissen die na de faillietverklaring ontstaan
→
Artikel 23 Faillissementswet (23 FW)
Het verlies van beheer en beschikking door de schuldenaar
Wettekst
Toelichting
Door de faillietverklaring verliest de schuldenaar van rechtswege het beheer en de beschikking over het vermogen dat tot het faillissement behoort. Hij kan er dus niet meer zelf over beslissen: niet verkopen, niet verpanden, niet weggeven en niet betalen. Vanaf dat moment doet de curator dat.
Vanaf welk moment
Het verlies gaat in op de dag waarop de faillietverklaring wordt uitgesproken, die dag daaronder begrepen.
Wat er gebeurt met handelingen daarna
Beschikt de schuldenaar toch over een goed uit de boedel, dan kan de curator zich daartegen verzetten: de handeling kan in beginsel niet aan de boedel worden tegengeworpen. Artikel 35 Fw regelt daarnaast wat er geldt voor leveringen die op de dag van de faillietverklaring nog niet waren voltooid.
Alleen het boedelvermogen
Het artikel ziet op het vermogen dat tot het faillissement behoort. Artikel 24 Fw bepaalt dat de boedel voor na de faillietverklaring ontstane verbintenissen van de schuldenaar niet aansprakelijk is, behalve voor zover hij erdoor is gebaat. Wat de gefailleerde gedurende het faillissement verkrijgt, valt in de boedel, met de uitzonderingen van artikel 21 Fw.
In de praktijk
Voor de gefailleerde betekent dit dat vanaf dag één de curator beslist over alles wat het boedelvermogen raakt. Of een lopende opdracht wordt afgemaakt of een contract wordt voortgezet, is aan de curator.
Voor wie zaken doet met een gefailleerde betekent dit dat de curator de partij is die over de boedel kan beschikken, niet het oude bestuur of de ondernemer zelf. Het centrale openbare register waarover artikel 19 Fw gaat, laat zien of iemand failliet is verklaard.
Redactionele toelichting .
Geen juridisch advies.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wat is een systeemexploitant bij een girale betaling?
In een zaak over het terugvorderen door de curator van een girale betaling die pas op de dag van de faillietverklaring werd afgewikkeld, moest worden vastgesteld welke handelingen de bank van de schuldenaar zelf nog moest verrichten. De Hoge Raad overwoog dat het tussengeschakelde Equens een door de minister van Financiën aangewezen systeemexploitant is als bedoeld in artikel 212a onder q en artikel 212d Fw, en dat zij als zodanig is te beschouwen als opdrachtnemer van betaaldienstverleners zoals de bank van de schuldenaar. De klacht dat die bank met het doorgeven van de opdracht aan Equens haar werk al had gedaan, strandde daarop: ook het zorgdragen voor creditering van haar rekening-courant bij De Nederlandsche Bank behoorde tot wat zij ter uitvoering van de betaalopdracht moest doen. Dat Equens ook door andere banken wordt ingeschakeld, maakt dat niet anders.
-
Wat beschermen de artikelen 20, 23 en 24 Fw samen?
Na de faillietverklaring werd nog een schuldeiser betaald van een bankrekening die al een debetsaldo had. De Hoge Raad oordeelde dat de curator op grond van artikel 23 slechts kan terugvorderen wat na het intreden van het faillissement is betaald voor zover die betaling leidt tot vermindering van het actief of vermeerdering van het passief van de boedel. Was de rekening al rood en is de boedel niet gebaat, dan bieden het fixatiebeginsel en artikel 23 geen grondslag voor terugvordering, en is er ook geen ontoelaatbare doorbreking van de gelijkheid van schuldeisers.
-
Mag de gefailleerde zelf nog procederen?
Een gefailleerde had tijdens zijn faillissement zelf een procedure begonnen over een vordering die tot de boedel behoorde; kort daarna eindigde het faillissement. De Hoge Raad oordeelde dat het verlies van beheer en beschikking de schuldenaar niet de bevoegdheid ontneemt in rechte op te treden, maar dat de wederpartij een door hem begonnen procedure niet hoeft te dulden en zich op niet-ontvankelijkheid kan beroepen. Dat verweer staat haar echter alleen open zolang het faillissement duurt; daarna krijgt de schuldenaar beheer en beschikking terug.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.