Artikel 212aa Faillissementswet (212aa FW)

Sommige goederen bestaan juridisch pas echt door hun inschrijving in een openbaar register: onroerende zaken, schepen, luchtvaartuigen en de rechten daarop. Artikel 212aa Fw bepaalt dat de gevolgen van een liquidatieprocedure voor de rechten van de bank op zo'n registergoed worden beheerst door het recht van de lidstaat onder wier gezag het register wordt gehouden. Ook dit is een uitzondering op de hoofdregel dat het recht van de lidstaat van opening geldt.

Waarom het register de doorslag geeft

Een openbaar register moet betrouwbaar zijn. Wie het raadpleegt, moet erop kunnen vertrouwen dat wat erin staat klopt en dat wat er niet in staat, ook niet tegen hem werkt. Als een buitenlandse procedure de werking van dat register zou kunnen doorkruisen, verliest het zijn waarde voor iedereen die ermee werkt: kopers, financiers, notarissen en de instanties die het beheren.

Wat het aangewezen recht bepaalt

Het recht van het registerland beslist over de vragen die met de registratie samenhangen. Denk aan de vraag welke gevolgen de procedure heeft voor de beschikkingsmacht over het goed, wat er moet worden ingeschreven om die gevolgen tegen derden te laten werken, en welke rangorde tussen ingeschreven rechten geldt. De bepaling gaat over de rechten van de bank zelf op zulke goederen.

Samenhang met de andere uitzonderingen

Deze regel staat niet op zichzelf. Ook bij de bescherming van goederenrechtelijke rechten wordt voor registergoederen aangeknoopt bij het land van het register, en voor overeenkomsten over onroerende zaken geldt het land van ligging. De lijn is steeds dezelfde: zaken die naar hun aard aan een plaats en aan een register gebonden zijn, blijven onder het rechtsstelsel van die plaats vallen.

Een voorbeeld. Een bank uit een andere lidstaat heeft een hypotheekrecht dat is ingeschreven in het Nederlandse register. Gaat de bank in haar land van herkomst in liquidatie, dan wordt naar Nederlands recht beoordeeld wat dat betekent voor haar rechten op dat registergoed en wat er in het register moet gebeuren.

In de praktijk

• Wederpartij bij een transactie: raadpleeg het register van het land waar het goed is ingeschreven en beoordeel je positie naar dat recht.
• Betrokken financier: houd er rekening mee dat de vraag of een handeling tegen derden werkt, wordt beantwoord door het registerland en niet door het land van de procedure.

Voor wie met een bank in moeilijkheden zaken doet rond een registergoed, is de belangrijkste vuistregel eenvoudig: het register is leidend, en het recht dat bij dat register hoort geeft het antwoord.