Artikel 213s Faillissementswet (213s FW)

De artikelen 213p tot en met 213r Fw beschermen zekerheidsrechten, het eigendomsvoorbehoud en de bevoegdheid tot verrekening bij een liquidatieprocedure van een verzekeraar. Artikel 213s Fw zet daar een grens bij. Die bescherming staat er niet aan in de weg dat een vordering wordt ingesteld om een rechtshandeling nietig te laten verklaren, te vernietigen of buiten toepassing te laten, omdat zij de gezamenlijke schuldeisers benadeelt.

Waarom deze grens nodig is

Zonder deze bepaling zou de bescherming van de vorige artikelen een sluiproute kunnen worden: kort voor de opening van de procedure nog snel een zekerheidsrecht vestigen of een constructie optuigen in een ander land, en die vervolgens onaantastbaar noemen. Artikel 213s Fw maakt duidelijk dat de bescherming ziet op reële, bestaande posities en niet op handelingen die de schuldeisers als geheel benadelen.

Wat er kan worden gevorderd

De wet noemt drie varianten: nietigheid, vernietiging, en het niet kunnen tegenwerpen van de rechtshandeling. Welke van die drie aan de orde is, hangt af van het toepasselijke recht. Het gaat er steeds om dat het effect van de handeling ongedaan wordt gemaakt ten opzichte van de schuldeisers.

De maatstaf

Beslissend is de benadeling van het geheel van de schuldeisers die het gevolg is van de rechtshandeling. Het gaat dus niet om een individuele schuldeiser die zich tekortgedaan voelt, maar om de vraag of het verhaalsvermogen voor alle schuldeisers samen door die handeling is verminderd.

Een voorbeeld. Vlak voor de opening van de liquidatieprocedure verstrekt een verzekeraar zekerheid aan één schuldeiser voor een oude, onverzekerde schuld. Die zekerheid rust op een goed in een andere lidstaat. Dat het goed daar ligt, verhindert niet dat de handeling wegens benadeling van de gezamenlijke schuldeisers ter discussie wordt gesteld.

In de praktijk

• Voor schuldeisers met zekerheid: bescherming van je recht betekent niet dat de manier waarop het is gevestigd nooit meer kan worden getoetst.
• Voor de gezamenlijke schuldeisers: de bepaling voorkomt dat het internationale karakter van de afwikkeling ten koste van hen gaat.
• Voor wederpartijen van een verzekeraar in zwaar weer: houd er rekening mee dat afspraken uit de laatste fase achteraf tegen het licht kunnen worden gehouden.