Artikel 153 Faillissementswet (153 FW)

Artikel 153 Fw bevat de kern van de homologatietoets: de rechtbank geeft een met redenen omklede beschikking over het aangenomen akkoord, en de wet noemt drie gevallen waarin zij de bekrachtiging móet weigeren. Daarnaast mag zij ook op andere gronden weigeren, en zelfs uit eigen beweging, zonder dat iemand daarom heeft gevraagd.

Wanneer de rechtbank beslist

Het eerste lid vraagt om snelheid: de rechtbank beslist op de dag van de zitting zelf, en anders zo snel mogelijk daarna. De beslissing moet gemotiveerd zijn, zodat alle betrokkenen kunnen zien waarom het akkoord wel of niet is bekrachtigd.

De drie verplichte weigeringsgronden

Het tweede lid noemt drie situaties waarin de rechtbank geen keuze heeft:

• De boedel is meer waard dan wat wordt geboden. Als de baten van de boedel aanmerkelijk meer bedragen dan de som die het akkoord de schuldeisers biedt, moet de rechtbank weigeren.
• De nakoming is onvoldoende gewaarborgd. Er moet voldoende zekerheid zijn dat het beloofde bedrag ook werkelijk wordt betaald, bijvoorbeeld door een financiering die vaststaat of een borg die tot het akkoord is toegetreden.

- Het akkoord is oneerlijk tot stand gekomen. De wet noemt bedrog, begunstiging van een of meer schuldeisers en andere oneerlijke middelen. Wie daaraan heeft meegewerkt, de gefailleerde zelf of een ander, maakt volgens de wettekst niet uit.

De vrije weigeringsbevoegdheid

Het derde lid geeft de rechtbank de bevoegdheid om ook op andere gronden dan de drie genoemde te weigeren. Welke gronden dat zijn, noemt de wet niet. Dat zij ambtshalve mag weigeren, betekent dat de rechtbank niet afhankelijk is van de vraag of een schuldeiser bezwaar heeft gemaakt.

Een voorbeeld. Een groothandel biedt zijn schuldeisers een deel van hun vordering aan. Uit het rapport van de rechter-commissaris blijkt dat één grote leverancier vlak voor de stemming volledig is voldaan door een familielid van de bestuurder. De rechtbank kan dan oordelen dat het akkoord met begunstiging van een schuldeiser tot stand is gekomen en de homologatie weigeren.

In de praktijk

Voor de gefailleerde is dit het beslissende moment: bekrachtigt de rechtbank het akkoord, dan loopt het faillissement uit op een regeling; weigert zij, dan gaat het faillissement door en volgt vereffening. Meteen afgelopen is het dan nog niet, want tegen de beschikking staat nog acht dagen hoger beroep open (artikel 154 Fw) en pas zodra de homologatie onherroepelijk is, eindigt het faillissement (artikel 161 Fw); tot dat moment blijven curator en rechter-commissaris gewoon in functie. Artikel 158 Fw maakt duidelijk dat de gefailleerde na een verwerping of een weigering in hetzelfde faillissement geen nieuw akkoord meer mag aanbieden.

Voor schuldeisers is van belang dat de rechtbank de weigeringsgronden ook zonder hun inbreng toetst. Wie bezwaren heeft, kan die wel op de zitting naar voren brengen. Bent u het met de beslissing oneens, dan geeft artikel 154 Fw aan wie er in hoger beroep kan en binnen welke termijn dat moet.