Artikel 213o is niet van toepassing op regels betreffende de nietigheid, de vernietigbaarheid van voor het geheel van schuldeisers nadelige rechtshandelingen en evenmin op de regels die bepalen of dergelijke rechtshandelingen kunnen worden tegengeworpen, indien degene die voordeel heeft gehad bij die rechtshandeling bewijst dat: a. die rechtshandeling wordt beheerst door het recht van een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst; en b. dat recht in het gegeven geval niet voorziet in de mogelijkheid dat die rechtshandeling wordt aangetast respectievelijk niet kan worden tegengeworpen.
Artikel 213z Faillissementswet (213z FW)
Buitenlands recht als verweer tegen aantasting van een handeling
Wettekst
Toelichting
Een rechtshandeling die de gezamenlijke schuldeisers benadeelt, kan in een liquidatieprocedure worden aangetast. Artikel 213z Fw geeft daarop een tegenwicht. Wie voordeel had bij die handeling, kan zich verweren door te bewijzen dat de handeling wordt beheerst door het recht van een andere lidstaat dan de lidstaat van herkomst, én dat dat recht in dit geval geen aantasting toelaat.
De twee eisen
De begunstigde moet allebei de punten aantonen. Ten eerste dat op de rechtshandeling het recht van een andere lidstaat van toepassing is dan het land waar de procedure loopt. Ten tweede dat dat recht in het gegeven geval niet voorziet in de mogelijkheid de handeling nietig te verklaren, te vernietigen of buiten toepassing te laten. Ontbreekt een van beide, dan gaat het verweer niet op.
Wie moet wat bewijzen
De bewijslast ligt uitdrukkelijk bij degene die voordeel had bij de handeling. Hij zal dus moeten toelichten waarom het andere recht van toepassing is en hoe dat recht met deze soort handelingen omgaat. Dat is een reële last: een algemene verwijzing naar buitenlands recht volstaat niet, het gaat om het gegeven geval.
Waarom deze uitzondering bestaat
Partijen die met een verzekeraar zaken doen, richten zich naar het recht dat hun overeenkomst beheerst. Zou een procedure in een ander land met terugwerkende kracht strengere regels opleggen, dan zou niemand meer weten waar hij aan toe is. De bepaling beschermt dat vertrouwen, maar alleen als het andere recht de handeling werkelijk niet aantastbaar acht.
Een voorbeeld. Een wederpartij ontving kort voor de opening van de procedure een betaling. De afwikkelaar wil die aantasten. De wederpartij voert aan dat de overeenkomst door het recht van een andere lidstaat wordt beheerst en dat dat recht deze betaling in dit geval niet aantastbaar maakt. Slaagt zij in dat bewijs, dan blijft de betaling in stand.
In de praktijk
- Voor de wederpartij: het verweer draait om bewijs, niet om een stelling; leg vast welk recht op de rechtshandeling van toepassing is.
- Voor de gezamenlijke schuldeisers: de regel raakt niet aan de mogelijkheid om een benadelende handeling aan te pakken wanneer het andere recht die ruimte wél biedt.
- Voor de afwikkelaar: een beroep op buitenlands recht dwingt tot een concrete beoordeling van dat recht op dit geval.