Artikel 146 Faillissementswet (146 FW)

Een akkoord dat door de grote meerderheid van de schuldeisers wordt gesteund, kan toch worden verworpen door het tegenstemmen van een of enkele schuldeisers. Dit artikel geeft de rechter-commissaris in dat geval een bevoegdheid. Hij kan een aangeboden akkoord bij gemotiveerde beschikking vaststellen alsof het is aangenomen. Dat kan alleen op verzoek van de schuldenaar of de curator, en alleen als aan twee voorwaarden samen is voldaan.

De twee voorwaarden

• Een ruime meerderheid. Drie vierde van de op de vergadering verschenen erkende en voorwaardelijk toegelaten concurrente schuldeisers heeft voor het akkoord gestemd.

- Onredelijk tegenstemmen. De verwerping is het gevolg van het tegenstemmen van een of meer schuldeisers die, alle omstandigheden in aanmerking genomen, in redelijkheid niet tot dat stemgedrag hebben kunnen komen.

De maatstaf van de redelijkheid

De wet noemt één omstandigheid met zoveel woorden: het percentage dat de tegenstemmende schuldeisers naar verwachting op hun vordering zouden ontvangen als de boedel wordt vereffend. De wettekst spreekt daarnaast van alle omstandigheden van het geval, zodat ook andere factoren dan dat percentage bij de beoordeling worden betrokken.

Wie beslist en hoe

De beslissing ligt bij de rechter-commissaris, niet bij de curator en niet bij de vergadering. Hij beslist bij gemotiveerde beschikking, dus hij moet uitleggen waarom hij vindt dat aan beide voorwaarden is voldaan. De schuldenaar of de curator moet erom vragen; ambtshalve gebeurt het niet. Wordt het akkoord vastgesteld, dan geldt het verder alsof de schuldeisers het hadden aangenomen en volgt de behandeling van de homologatie door de rechtbank. Tegen de beschikking staat hoger beroep open bij de rechtbank op grond van artikel 67 Fw; die termijn bedraagt vijf dagen vanaf de dag van de beschikking.

Neem een concreet geval: een groothandel in bouwmaterialen biedt zijn schuldeisers een akkoord van vijfentwintig procent. Bijna alle verschenen schuldeisers stemmen voor, maar de grootste leverancier stemt tegen en het akkoord wordt verworpen. Volgens het verslag van de curator houden de concurrente schuldeisers bij vereffening naar verwachting niets over, omdat de opbrengst opgaat aan boedelkosten en preferente vorderingen. De schuldenaar verzoekt de rechter-commissaris het akkoord vast te stellen. De rechter-commissaris beoordeelt aan de hand van alle omstandigheden, waaronder dat verwachte percentage, of de leverancier in redelijkheid tot zijn tegenstem kon komen, en motiveert zijn beslissing.

In de praktijk

Voor een schuldeiser die tegenstemt, kan het van belang zijn dat de redenen voor zijn stem kenbaar zijn, omdat de rechter-commissaris bij een verzoek onder dit artikel alle omstandigheden van het geval weegt.

Voor de schuldenaar staat deze weg alleen open als drie vierde van de verschenen erkende en voorwaardelijk toegelaten concurrente schuldeisers voor het akkoord heeft gestemd. Is die steun er niet, dan komt de vraag naar de redelijkheid van het tegenstemmen niet aan de orde.