Artikel 213ll Fw: De begrippen bij het faillissement van een centrale tegenpartij

Een centrale tegenpartij staat tussen kopers en verkopers op financiële markten in: zij neemt van beide kanten de tegenpartijpositie over, zodat partijen niet meer van elkaars kredietwaardigheid afhankelijk zijn. Voor het faillissement van zo'n instelling kent de wet een aparte afdeling, en artikel 213ll Fw geeft daarvoor de begrippen.

De twee Europese verordeningen

De afdeling leunt op twee Europese regelingen. De eerste is de verordening over otc-derivaten, centrale tegenpartijen en transactieregisters; daaruit komt de omschrijving van wat een centrale tegenpartij is. De tweede is de verordening over een kader voor het herstel en de afwikkeling van centrale tegenpartijen. Die tweede levert de begrippen die met ingrijpen te maken hebben.

De belangrijkste begrippen

• Centrale tegenpartij: de instelling zoals de eerste verordening haar omschrijft.
• Lidstaat: een staat die lid is van de Europese Unie, en daarnaast een staat die partij is bij de overeenkomst over de Europese Economische Ruimte.
• Afwikkelingsmaatregel: het besluit om een centrale tegenpartij af te wikkelen, de toepassing van een afwikkelingsinstrument, of de uitoefening van afwikkelingsbevoegdheden uit de tweede verordening.
• Afwikkelingscollege en toezichtscollege: de samenwerkingsverbanden van autoriteiten die de verordeningen in het leven roepen.

De omschrijving van het begrip lidstaat is ruimer dan alleen de Europese Unie. Ook staten die partij zijn bij de overeenkomst over de Europese Economische Ruimte tellen mee, zodat instellingen in die landen op dezelfde manier worden behandeld.

Waarom die begrippen ertoe doen

Bij een centrale tegenpartij is faillissement niet het eerste instrument. Er bestaat een Europees stelsel van herstel en afwikkeling dat daaraan voorafgaat en dat bedoeld is om de markt draaiende te houden. Pas als afwikkeling langs die weg niet in het algemeen belang is, komt het faillissement in beeld. De definities maken de overgang tussen beide stelsels sluitend.

Een voorbeeld. Raakt een centrale tegenpartij in problemen, dan kijkt de toezichthouder eerst of een afwikkelingsmaatregel aangewezen is. Valt die keuze negatief uit, dan bepalen de begrippen uit dit artikel welke voorwaarden bij de faillissementsaanvraag gelden.

In de praktijk

• Voor marktpartijen: een centrale tegenpartij gaat niet zomaar failliet; er ligt een heel afwikkelingsstelsel vóór dat moment.
• Voor deelnemers: de colleges van autoriteiten zijn de plek waar toezicht en afwikkeling worden afgestemd.
• Voor lezers van deze afdeling: begin bij dit artikel; de artikelen die volgen bouwen op deze omschrijvingen voort.