Artikel 213u Faillissementswet (213u FW)

Een verzekeraar in liquidatie kan panden huren, verhuren of hebben verkocht. Artikel 213u Fw bepaalt welk recht dan geldt voor de gevolgen van de procedure voor die overeenkomsten: uitsluitend het recht van de lidstaat op het grondgebied waarvan de onroerende zaak is gelegen. De ligging van het pand geeft dus de doorslag, niet de zetel van de verzekeraar.

Om welke overeenkomsten het gaat

De bepaling ziet op overeenkomsten die recht geven op het genot of op de verkrijging van een onroerende zaak. Daaronder valt bijvoorbeeld een huurovereenkomst, maar ook een overeenkomst waarmee iemand aanspraak heeft op levering van een pand.

Waarom de ligging beslissend is

Onroerend goed is nu eenmaal plaatsgebonden. Rond een pand draait een heel stelsel van lokale regels: over huurbescherming, over registratie, over de rechten van omwonenden en over de manier waarop eigendom overgaat. Zou een buitenlandse procedure daar doorheen kunnen breken, dan werd de rechtszekerheid rond vastgoed onvoorspelbaar.

Wat dit betekent voor de huurder

Een huurder van een pand van de verzekeraar houdt de bescherming van het land waar het pand staat. Of de procedure een grond geeft om de huur te beëindigen, en welke termijnen daarbij gelden, wordt door dat recht beantwoord. Hetzelfde geldt spiegelbeeldig als de verzekeraar zelf huurder is.

Een voorbeeld. Een verzekeraar met zetel in een andere lidstaat verhuurt in Nederland bedrijfsruimte. Wordt in het land van herkomst de liquidatieprocedure geopend, dan beoordeelt het Nederlandse recht wat dat voor de huurovereenkomst betekent, omdat het pand hier ligt.

Let op het woord uitsluitend. Er is hier geen keuze tussen twee rechtsstelsels en geen ruimte om alsnog naar het recht van de lidstaat van herkomst te grijpen: voor de gevolgen van de procedure voor deze overeenkomsten telt alleen het recht van de plaats waar de onroerende zaak ligt.

In de praktijk

• Voor de huurder: de opening van een buitenlandse procedure betekent niet automatisch dat je moet vertrekken; het recht van het land waar je huurt bepaalt je positie.
• Voor de koper: een overeenkomst die recht geeft op verkrijging van een pand wordt beoordeeld naar het recht van de plaats van dat pand.
• Voor de afwikkelaar: vastgoedposities in andere landen vragen om lokaal advies; de procedure alleen geeft geen vrij spel.

Voor de rechten van de verzekeraar op goederen die in een register staan geldt een eigen regel; die staat in artikel 213v Fw.