Artikel 212ij Faillissementswet (212ij FW)

Een bank die in liquidatie gaat, heeft personeel, vaak verspreid over meerdere landen. Artikel 212ij Fw haalt die arbeidsverhoudingen weg bij de hoofdregel dat het recht van het land waar de procedure is geopend alles bepaalt. Wat de liquidatieprocedure betekent voor een arbeidsovereenkomst en voor andere rechtsverhoudingen waarin arbeid wordt verricht, wordt uitsluitend beheerst door het recht dat op die overeenkomst of verhouding zelf van toepassing is.

Waarom werknemers een eigen regel krijgen

Arbeidsrecht is beschermingsrecht. Wie in een land werkt, bouwt zijn positie op binnen het stelsel van dat land: opzegbescherming, procedures bij ontslag, aanspraken bij het einde van de overeenkomst. Zou een liquidatieprocedure in een ander land dat stelsel opzij zetten, dan zouden werknemers van de ene op de andere dag onder regels vallen die zij nooit hebben gekend. Deze uitzondering voorkomt dat.

Wat dat recht bepaalt

Het aangewezen recht beslist over de vragen die er voor personeel toe doen: of de arbeidsovereenkomst door de procedure eindigt of doorloopt, wie haar mag beëindigen en langs welke weg, en welke aanspraken bij het einde ontstaan. Ook de vraag welke bescherming bij een overgang van activiteiten geldt, wordt door dat recht beantwoord. De wet zegt niets over de hoogte van die aanspraken; dat is aan het aangewezen stelsel.

Wat er niet onder valt

De regel gaat over de gevolgen voor de arbeidsverhouding zelf. Zij zegt niet dat een werknemer een aparte plaats in de rangorde krijgt of dat zijn vordering buiten de procedure om wordt betaald. Voor het indienen en de verdeling geldt de gewone lijn van de procedure. Veel landen kennen daarnaast een eigen garantieregeling waaruit achterstallig loon wordt betaald; of zo'n regeling geldt, hangt af van het nationale recht en niet van deze bepaling.

Een voorbeeld. Een bank uit een andere lidstaat heeft een kantoor in Nederland met medewerkers die een arbeidsovereenkomst naar Nederlands recht hebben. Wordt in het land van herkomst een liquidatieprocedure geopend, dan wordt naar Nederlands recht beoordeeld of en hoe die overeenkomsten eindigen, ook al loopt de procedure elders.

In de praktijk

• Werknemer: kijk in je arbeidsovereenkomst welk recht daarop van toepassing is; dat stelsel bepaalt je positie, niet het land waar de bank is gevestigd.
• Werkgeverszijde: per land kunnen andere regels gelden voor dezelfde groep werknemers; ga daar niet van één aanpak uit.

Voor werknemers is het verstandig om schriftelijke stukken over loon, functie en dienstjaren goed te bewaren. Wie zijn positie wil onderbouwen, heeft die stukken nodig, ongeacht in welk land de afwikkeling plaatsvindt.