Artikel 212z Faillissementswet (212z FW)

Een bank huurt panden, verhuurt panden en koopt en verkoopt vastgoed. Artikel 212z Fw bepaalt dat de gevolgen van een liquidatieprocedure voor een overeenkomst die recht geeft op het genot of de verkrijging van een onroerende zaak uitsluitend worden beheerst door het recht van de lidstaat waar die zaak ligt. Ook de vraag of iets als roerend of als onroerend geldt, wordt door dat recht beantwoord.

Waarom het land van ligging beslist

Grond en gebouwen zijn onlosmakelijk verbonden met de plaats waar zij liggen. Registers, huurbescherming, opzeggingsregels en de wijze van overdracht zijn per land verschillend en hangen samen met het lokale rechtssysteem. Het zou tot onwerkbare uitkomsten leiden als een procedure in een ander land die regels zou doorkruisen. Wie in een pand zit of een pand koopt, mag afgaan op het recht van het land waar dat pand staat.

Welke overeenkomsten eronder vallen

De bepaling is ruim geformuleerd. Zij ziet op overeenkomsten die recht geven op het genot van een onroerende zaak, zoals huur en andere gebruiksrechten, en op overeenkomsten die recht geven op verkrijging ervan, zoals een koopovereenkomst. Bepalend zijn de gevolgen van de liquidatieprocedure voor zulke overeenkomsten: eindigen zij, mogen zij worden opgezegd, blijven zij lopen.

De vraag roerend of onroerend

De wet voegt daar iets aan toe dat in de praktijk verrassend vaak speelt. Of een zaak roerend of onroerend is, wordt eveneens bepaald door het recht van het land waar zij ligt. Denk aan installaties, machines of een woonverblijf dat op de grond is geplaatst: het ene land beschouwt zoiets als onderdeel van de grond, het andere als een losse zaak. Die kwalificatie beslist mede welke regeling van toepassing is.

Een voorbeeld. Een bank uit een andere lidstaat huurt een kantoorpand in Nederland. Wordt in haar land van herkomst een liquidatieprocedure geopend, dan wordt naar Nederlands recht beoordeeld wat dat betekent voor de huurovereenkomst en of die kan worden beëindigd.

In de praktijk

• Verhuurder: beoordeel je positie naar het recht van het land waar het pand staat, ook als de bank en de procedure zich elders bevinden.
• Koper van vastgoed: ga na in welke fase de overdracht zich bevindt en wat het lokale recht daaraan verbindt; de plaats van ligging is bepalend, niet de zetel van de bank.

Wie een pand van of aan een bank in moeilijkheden huurt of koopt, doet er verstandig aan de afspraken en de stand van de uitvoering schriftelijk vast te leggen. Dat maakt het gesprek met degene die de afwikkeling doet aanzienlijk eenvoudiger.