Artikel 117 Faillissementswet (117 FW)

Een besloten vennootschap kan niet zelf op een vergadering verschijnen en geen vragen beantwoorden. Dit artikel wijst daarom aan wie dat bij het faillissement van een rechtspersoon moet doen: de personen die artikel 106 Fw noemt, kort gezegd degenen die de rechtspersoon bestuurden of daarop toezicht hielden. Op hen rusten dezelfde verplichtingen als op een failliete natuurlijke persoon, zodra de curator hen voor de verificatievergadering oproept.

Waarover zij verantwoording afleggen

De verplichtingen die dit artikel doorschuift, zijn die van artikel 116 Fw: op de vergadering inlichtingen geven over de oorzaken van het faillissement en over de staat van de boedel. Wat is er misgegaan, wanneer werd duidelijk dat de rekeningen niet meer betaald konden worden, wat is er nog aan bezittingen en waar is de administratie gebleven. De rechter-commissaris stelt de vragen; de schuldeisers kunnen hem punten aanreiken.

De oproeping door de curator

De plicht ontstaat niet vanzelf. De wet koppelt haar aan een oproeping door de curator. Wie hij kan oproepen, ligt wel vast: de zittende bestuurders en commissarissen, iedereen die dat in de drie jaar voor het faillissement was, degene die het beleid bepaalde of mede bepaalde alsof hij bestuurder was, en de bestuurder of vennoot achter een rechtspersoon die zelf bestuurder is. Kort voor de val opstappen of formeel buiten beeld blijven, houdt iemand dus niet uit de vergadering.

Wie is opgeroepen, kan zich er niet met de opmerking van afmaken dat niet hij, maar de vennootschap failliet is. Juist omdat de rechtspersoon zelf zwijgt, verlangt de wet dat de mensen erachter uitleggen wat er is gebeurd.

Ook bij een vof en een commanditaire vennootschap

Het tweede lid trekt dezelfde lijn door naar de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap. Ook daar gaat het om samenwerkingsverbanden waarin het niet meteen vaststaat wie namens het geheel spreekt. De wet zorgt ervoor dat er altijd iemand is die op de vergadering tekst en uitleg moet geven.

Een voorbeeld

Een bouwbedrijf in de vorm van een besloten vennootschap gaat failliet. De curator roept de enige bestuurder op voor de verificatievergadering. Schuldeisers hebben vragen over drie projecten die halverwege zijn stilgelegd en over machines die kort voor het faillissement naar een andere vennootschap zijn gegaan. De rechter-commissaris legt die punten aan de bestuurder voor; zijn antwoorden komen in het proces-verbaal.

In de praktijk

Voor bestuurders is dit een moment om zich goed op voor te bereiden. Neem de cijfers, de verkoopdocumentatie en de belangrijkste correspondentie mee, en beantwoord de vragen feitelijk. Onvolledige of wisselende antwoorden vallen op en wegen mee bij het oordeel over de medewerking en over de gang van zaken vóór het faillissement.

Voor schuldeisers betekent het artikel dat een faillissement van een vennootschap niet in de anonimiteit verdwijnt. Er is een aanspreekpunt van vlees en bloed dat verplicht is te verschijnen wanneer de curator hem oproept, en er is een rechter-commissaris die namens de vergadering doorvraagt.

Voor commissarissen geldt hetzelfde regime als voor bestuurders. Toezicht houden op een onderneming die omvalt, brengt met zich mee dat u kunt worden gevraagd wat u wist en wanneer u dat wist.