Artikel 212w Faillissementswet (212w FW)

Veel klanten zijn tegelijk schuldeiser en schuldenaar van hun bank: er staat geld op een rekening en er loopt een krediet of een lening. Artikel 212w Fw bepaalt dat de opening van een liquidatieprocedure de bevoegdheid tot verrekening onverlet laat, als die bevoegdheid bestaat op grond van het recht dat van toepassing is op de vordering die de bank op de klant heeft.

Wat verrekening hier doet

Verrekening betekent dat twee bedragen tegen elkaar wegvallen, zodat alleen het verschil overblijft. Voor een klant van een bank in liquidatie maakt het groot verschil of hij die bevoegdheid heeft. Met verrekening is zijn schuld aan de bank tot het bedrag van zijn tegoed gedelgd. Zonder verrekening blijven beide posten afzonderlijk bestaan: de schuld wordt ingevorderd en het tegoed is een vordering in de liquidatie. Artikel 212w Fw bepaalt niet zelf of verrekening mogelijk is, maar wijst het recht aan dat daarover beslist.

Welk recht beslist

De wet knoopt aan bij het recht dat geldt voor de vordering van de bank op de klant, dus voor de kredietrelatie of de lening. Staat dat recht verrekening toe, dan verandert de opening van de liquidatieprocedure daar niets aan. Dit wijkt af van de hoofdregel dat het recht van de lidstaat waar de procedure is geopend alles beheerst; die hoofdregel staat in artikel 212t Fw.

Een voorbeeld. Een onderneming heeft bij een bank uit een andere lidstaat een rekening met tegoed en daarnaast een doorlopend krediet. Op het krediet is een bepaald nationaal recht van toepassing dat verrekening toelaat. Gaat de bank in liquidatie, dan mag de onderneming die twee posten in beginsel tegen elkaar wegstrepen, ook als het recht van het land waar de procedure loopt strenger zou zijn.

Grenzen aan de bescherming

De bepaling laat een bevoegdheid tot verrekening die op grond van het toepasselijke recht bestaat onverlet; zij schept geen bevoegdheid die dat recht niet kent. Bovendien geldt ook hier de uitzondering van artikel 212x Fw: is het geheel van schuldeisers benadeeld door een rechtshandeling, dan kan die handeling worden aangetast, hoe de verrekening ook is vormgegeven.

In de praktijk

• Rekeninghouder met krediet: het recht dat op de kredietovereenkomst van toepassing is, bepaalt of verrekening mogelijk is; dat staat vaak in de overeenkomst of de algemene voorwaarden.
• Zakelijke klant: meld je beroep op verrekening schriftelijk en onderbouwd bij degene die de liquidatie afwikkelt, en dien je vordering daarnaast tijdig in voor het deel dat overblijft.

Een tijdig en duidelijk beroep op verrekening maakt voor degene die de liquidatie afwikkelt zichtbaar dat de klant zijn schuld met zijn tegoed wil verrekenen, zodat de twee posten niet los van elkaar worden afgewikkeld.