Artikel 212hb Faillissementswet (212hb FW)

Niet elke partij die zich als bank gedraagt, heeft een vergunning van de Europese Centrale Bank of van De Nederlandsche Bank. Artikel 212hb Fw geeft voor die groep een eigen ingang. Vraagt het belang van de gezamenlijke schuldeisers bij de afwikkeling om een bijzondere voorziening, dan kan de rechtbank Amsterdam op verzoek van De Nederlandsche Bank het faillissement van zo'n bank uitspreken.

Om welke banken het gaat

Het moet gaan om een bank met haar zetel in Nederland die geen door de Europese Centrale Bank of door De Nederlandsche Bank verleende vergunning heeft. Voor vergunninghoudende banken geldt de regeling van artikel 212ha Fw, waarin De Nederlandsche Bank de enige aanvrager is. Voor deze categorie geeft artikel 212hb Fw haar juist een extra bevoegdheid naast de gewone regels over wie een faillissement kan aanvragen.

De maatstaf: het belang van de gezamenlijke schuldeisers

De wet stelt hier geen technische voorwaarde maar een belangenafweging. De vraag is of de afwikkeling een bijzondere voorziening behoeft in het belang van de gezamenlijke schuldeisers. Dat betekent dat er iets aan de hand moet zijn wat de gewone weg ontoereikend maakt, bijvoorbeeld omdat het vermogen snel wegloopt of omdat er geen partij is die de belangen van alle schuldeisers bij elkaar houdt. De rechtbank Amsterdam toetst dat.

Wie doet wat

De Nederlandsche Bank dient het verzoek in; zij is de partij die overzicht heeft over de positie van zo'n onderneming en haar schuldeisers. De rechtbank Amsterdam beslist, dezelfde rechtbank die ook de andere bankfaillissementen behandelt. Spreekt zij het faillissement uit, dan volgt de gewone gang van zaken: er wordt een curator benoemd die de boedel beheert en vereffent, en een rechter-commissaris houdt toezicht.

Een voorbeeld. Een onderneming die in Nederland haar zetel heeft en zich als bank presenteert zonder de vereiste vergunning, blijkt gelden van klanten te hebben aangetrokken die zij niet meer kan terugbetalen. Losse incasso's zouden ertoe leiden dat wie het snelst is, het meeste krijgt. De Nederlandsche Bank kan dan de rechtbank Amsterdam vragen het faillissement uit te spreken, zodat er één curator komt die voor alle schuldeisers optreedt.

In de praktijk

• Gedupeerde klant: deze bepaling verklaart waarom een toezichthouder soms zelf naar de rechter stapt terwijl jij als individuele schuldeiser nog met een onbetaalde vordering zit.
• Schuldeiser: na de faillietverklaring geldt de gewone procedure, dus je meldt je vordering aan bij de curator.

Ook hier gaat de behandeling van het verzoek met spoed en achter gesloten deuren, zoals artikel 212he Fw voorschrijft, en informeert De Nederlandsche Bank de betrokken buitenlandse autoriteiten volgens artikel 212hd Fw.