Artikel 3d Fw: Voorrang van het verzoek om een herstructureringsdeskundige

Naast het faillissement kent deze wet een regeling voor bedrijven die met hun schuldeisers een dwingend akkoord willen bereiken buiten faillissement. Onderdeel daarvan is de herstructureringsdeskundige, die de rechtbank op verzoek kan aanwijzen. Dit artikel bepaalt dat zo'n verzoek voorgaat op een gelijktijdige eigen aangifte of faillissementsaanvraag: eerst wordt over de deskundige beslist, daarna pas over het faillissement.

De volgorde en de schorsing

Liggen beide verzoeken tegelijk bij de rechtbank, dan komt het verzoek om aanwijzing van een herstructureringsdeskundige eerst aan de beurt. De behandeling van de eigen aangifte of de faillissementsaanvraag wordt in ieder geval geschorst totdat de rechtbank op dat verzoek heeft beslist. Wijst zij het verzoek af, dan wordt de faillissementszaak hervat.

Wat er gebeurt bij toewijzing

Wijst de rechtbank het verzoek toe, dan kondigt zij tegelijk een afkoelingsperiode af, de periode waarin schuldeisers hun verhaalsrechten tijdelijk niet kunnen uitoefenen. De schorsing van de faillissementszaak blijft gedurende die periode van kracht. Zo krijgt de onderneming een echte kans om een akkoord voor te bereiden, zonder dat een lopende aanvraag daar tussendoor een streep door haalt.

Wie beslist

De rechtbank beslist, zowel over de aanwijzing van de herstructureringsdeskundige als over de afkoelingsperiode en uiteindelijk over het faillissement. De herstructureringsdeskundige is geen curator en geen bewindvoerder: hij neemt het beheer niet over, maar bereidt een akkoord voor en legt dat aan de schuldeisers voor. Het bestuur van de onderneming blijft aan het roer, met de beperkingen die de regeling zelf stelt.

Een voorbeeld

Een middelgrote installateur heeft een schuldenlast die door één slecht project is ontstaan, maar een gezonde orderportefeuille. Een schuldeiser vraagt het faillissement aan. De onderneming vraagt de rechtbank om een herstructureringsdeskundige aan te wijzen die met alle schuldeisers een akkoord probeert te bereiken. De rechtbank behandelt dat verzoek eerst; wijst zij het toe, dan blijft de faillissementsaanvraag liggen tijdens de afkoelingsperiode.

In de praktijk

De regeling is bedoeld voor ondernemingen waarbij een akkoord meer opbrengt dan een vereffening. Zij vraagt voorbereiding: cijfers, een realistisch voorstel en een deskundige die het vertrouwen van de schuldeisers kan winnen. Een verzoek dat alleen dient om een aanvraag te vertragen, houdt geen stand, en de rechtbank beoordeelt dat zelfstandig.

Voor schuldeisers betekent dit dat een aanvraag tijdelijk kan blijven liggen. Daar staat tegenover dat zij in de akkoordprocedure een stem krijgen en dat een geslaagd akkoord doorgaans meer oplevert dan een faillissement, waarin eerst de kosten en de bevoorrechte vorderingen aan de beurt zijn.