Artikel 212bb Faillissementswet (212bb FW)

Banken handelen op georganiseerde markten waar dagelijks enorme aantallen transacties tot stand komen en worden afgewikkeld. Artikel 212bb Fw bepaalt dat wat zo'n procedure betekent voor de rechten en plichten van wie aan een gereglementeerde markt deelneemt, alleen wordt beoordeeld naar het recht dat op die markt zelf geldt. Ook dit is een uitzondering op de hoofdregel van het land van opening.

Waarom de marktregels voorgaan

Op een handelsmarkt is niet één transactie in het geding, maar een keten. Een order leidt tot een transactie, die transactie leidt tot verplichtingen tussen deelnemers en die verplichtingen worden gebundeld en verrekend. Zou het faillissement van één deelnemer die keten met terugwerkende kracht kunnen openbreken volgens een vreemd rechtsstelsel, dan zou het risico zich verspreiden over alle andere deelnemers. Dat is precies wat deze regel voorkomt.

Welke markten het betreft

Het gaat om markten die als gereglementeerde markt gelden in de zin van de Europese richtlijn over markten voor financiële instrumenten. Dat zijn georganiseerde handelsplatformen met toelatingseisen, toezicht en vaste regels over hoe transacties tot stand komen en worden afgewikkeld. Die eigen regels bepalen dus wat er gebeurt als een deelnemende bank in liquidatie gaat.

Verhouding tot de systeemregels

De bepaling geldt onverminderd artikel 212hh Fw. Dat artikel wijst een eigen recht aan voor het uitoefenen van rechten op financiële instrumenten die zijn ingeschreven in een register, op een rekening of in een gecentraliseerd effectendepot: beslissend is dan het recht van de plaats waar die administratie wordt bijgehouden. Die aanknoping gaat hier voor. De twee regels vullen elkaar aan: de een ziet op wat er op de markt gebeurt, de ander op de plaats waar de rechten op de instrumenten zijn vastgelegd.

Een voorbeeld. Een bank die deelneemt aan een gereglementeerde markt gaat in liquidatie terwijl er transacties open staan die nog moeten worden afgewikkeld. Wat er met die posities gebeurt, wordt beoordeeld naar de regels die op die markt gelden, niet naar het recht van het land waar de procedure is geopend.

In de praktijk

• Marktdeelnemer: ken de regels van de markt waarop je handelt, want die bepalen je positie als een tegenpartij omvalt.
• Belegger via een tussenpersoon: jouw relatie loopt via die tussenpersoon; deze bepaling regelt de verhouding tussen de deelnemers onderling.

De regel is technisch, maar het belang erachter is dat niet: hij houdt de handel overeind op het moment dat één van de deelnemers wegvalt, en beschermt daarmee ook de partijen die niets met die deelnemer te maken hadden.