Artikel 212c Faillissementswet (212c FW)

Bij een deelnemer aan een betalings- of afwikkelingssysteem telt elke minuut, want de bescherming van opdrachten hangt af van het moment waarop het systeem van het faillissement weet. Artikel 212c Fw regelt daarom een keten van meldingen. De griffier van de rechtbank licht De Nederlandsche Bank onmiddellijk in, en De Nederlandsche Bank waarschuwt vervolgens meteen de aangewezen systemen en de betrokken toezichthouders.

De eerste schakel

Het eerste lid legt de plicht bij de griffier van de rechtbank die het faillissement uitspreekt. Hij stelt De Nederlandsche Bank terstond in kennis van de faillietverklaring van een deelnemer. Dat gebeurt dus niet op verzoek van de curator of van een schuldeiser, maar uit eigen beweging vanuit de rechtbank, direct na de uitspraak.

De tweede schakel

De Nederlandsche Bank geeft het bericht meteen door aan de systemen die de minister van Financiën heeft aangewezen. Daarnaast gaat het bericht naar de bevoegde autoriteiten van de andere lidstaten van de Europese Unie en van de overige staten die partij zijn bij de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte, en naar het Europees Comité voor systeemrisico's en de Europese autoriteit voor effecten en markten. Het betalingsverkeer stopt niet bij de grens, dus de waarschuwing evenmin.

Systemen buiten de Europese ruimte

Het derde lid draagt op om bij algemene maatregel van bestuur ook regels te stellen voor de melding aan systemen van buiten de Europese Economische Ruimte die onder de omschrijving van artikel 212a Fw vallen. Die regels kunnen bepalen dat deelnemers gegevens aan De Nederlandsche Bank aanleveren, zodat zij weet welke systemen zij moet bereiken. Zonder die informatie zou de meldplicht in de lucht hangen.

Waarom snelheid hier het hele punt is

De bescherming van opdrachten die na de faillietverklaring nog worden uitgevoerd, hangt ervan af of de systeemexploitant op dat moment van het faillissement wist of behoorde te weten. Hoe eerder de melding rondgaat, hoe eerder dat kantelpunt is bereikt en hoe kleiner het aantal transacties dat achteraf onzeker is. De meldplicht is dus geen administratieve plichtpleging maar het sluitstuk van de regeling in artikel 212b Fw.

Een voorbeeld. Een beleggingsonderneming die deelneemt aan een aangewezen systeem wordt kort na de middag failliet verklaard. De griffier belt en bericht De Nederlandsche Bank, die het systeem en de buitenlandse toezichthouders informeert. Vanaf dat moment kan het systeem geen opdrachten van deze deelnemer meer als te goeder trouw uitgevoerd beschouwen, en weet de curator welke transacties nog in de boedel vallen.

In de praktijk

Voor gewone schuldeisers en werknemers van een gefailleerde onderneming speelt dit artikel geen rol; het geldt alleen als de failliet een deelnemer aan zo'n systeem is. Voor de curator van zo'n deelnemer is het wel van belang. Het ijkpunt is het tijdstip van de uitspraak dat de rechtbank tot op de minuut vermeldt; de melding verschuift dat niet, maar telt vooral bij de vraag of het systeem op dat moment van het faillissement wist of behoorde te weten.