Artikel 2:335i BW: Vergoeding voor de tegenstemmende aandeelhouder bij omzetting

Een aandeelhouder kan niet tegen zijn zin worden meegenomen naar een vennootschap onder buitenlands recht. Dit artikel geeft hem het recht om zijn aandelen in te leveren tegen een vergoeding. Het regelt wie dat recht heeft, binnen welke termijn hij het moet inroepen, wat er met zijn aandelen gebeurt en wat hij kan doen als hij het aangeboden bedrag te laag vindt.

Wie kan uittreden

Het recht komt toe aan de aandeelhouder die tegen het omzettingsvoorstel heeft gestemd, en aan iedere houder van aandelen zonder stemrecht. Die laatste kon zich immers niet uitspreken en mag daar niet de dupe van worden. Daarnaast worden ook sommige certificaathouders met aandeelhouders gelijkgesteld, maar die groep is enger dan bij artikel 2:335g BW. Het derde lid wijst namelijk naar artikel 2:118a BW, en dat ziet enkel op certificaten waaraan de vennootschap haar medewerking heeft verleend en die bovendien zijn toegelaten tot de handel op een gereglementeerde markt of een multilaterale handelsfaciliteit, dan wel op een daarmee vergelijkbaar platform buiten de Europese Unie. Wie certificaten houdt die niet zo verhandeld worden, kan langs deze weg dus geen vergoeding verlangen.

• Tegenstemmen: wie voor stemt of zich onthoudt, kan geen vergoeding vragen.
• Binnen een maand: het verzoek gaat naar de vennootschap zelf, binnen een maand na de datum van het omzettingsbesluit.

- Elektronisch adres: de vennootschap moet een adres opgeven waarop het verzoek kan binnenkomen, zodat niemand vastloopt op de vraag waar hij moet zijn.

Wat er met de aandelen gebeurt

Zodra de omzetting werkt, houden de aandelen waarvoor een verzoek is gedaan op te bestaan. De uittredende aandeelhouder gaat dus niet mee naar de buitenlandse rechtsvorm; zijn band met de vennootschap eindigt op hetzelfde tijdstip waarop de omzetting ingaat, en wat overblijft is zijn aanspraak op geld.

Te laag bod: onafhankelijke deskundigen

Wie een vergoeding heeft gevraagd en het geboden bedrag te laag vindt, kan om een aanvulling verzoeken. Onafhankelijke deskundigen stellen die vast; zij worden benoemd door de voorzitter van de ondernemingskamer, die deel uitmaakt van het gerechtshof in Amsterdam. Ook dit verzoek moet binnen een maand na het besluit worden gedaan; de vennootschap wordt in het geding opgeroepen. De artikelen 2:351 en 2:352 BW zijn van toepassing, zodat de deskundigen de informatie kunnen krijgen die zij nodig hebben.

Bestaat er tussen de vennootschap en de betrokken aandeelhouders een regeling in de statuten of in een overeenkomst over de waarde van de aandelen of over de vergoeding, of bevat zo'n stuk een duidelijke maatstaf waarmee de waarde zonder meer is vast te stellen, dan volgen de deskundigen die. Wat is afgesproken, gaat dus voor op een vrije waardering.

De uitkomst bindt de groep

Het bedrag dat de deskundigen vaststellen, geldt voor alle houders van aandelen van dezelfde soort of aanduiding die zo'n verzoek hebben ingediend. Eén procedure levert dus één prijs voor iedereen in dezelfde positie. Hebben de deskundigen zich gebaseerd op een overeenkomst, dan bindt hun vaststelling alleen de partijen bij die overeenkomst.

Een voorbeeld. Twee van de zeven aandeelhouders van een bv stemmen tegen de omzetting naar een buitenlandse rechtsvorm. Beiden vragen binnen de maand een vergoeding en vinden het bod te laag. Zij laten deskundigen benoemen; het bedrag dat die vaststellen geldt voor hen allebei, ook als de een een groter pakket houdt dan de ander.

In de praktijk

Voor de minderheidsaandeelhouder komt het aan op twee handelingen binnen korte tijd: tegenstemmen en binnen een maand schriftelijk om een vergoeding vragen. Wie die maand voorbij laat gaan, blijft aandeelhouder in een vennootschap onder buitenlands recht. Voor de vennootschap is het zaak het elektronische adres tijdig bekend te maken en er rekening mee te houden dat de uiteindelijke prijs pas na de omzetting definitief kan zijn.