Boek 2 Artikel 449 (2:449 BW)

De termijn voor het verzoek over de jaarrekening

Het in artikel 447 bedoelde verzoek wordt ingediend binnen twee maanden na de dag waarop de jaarrekening is vastgesteld of het afzonderlijke jaarlijkse verslag of de verklaringen, bedoeld in artikel 391a lid 2, is of zijn neergelegd ten kantore van het handelsregister of op andere wijze openbaar is of zijn gemaakt zoals is voorgeschreven krachtens artikel 391a lid 2, onderdeel a. Indien het in artikel 447 bedoelde verzoek wordt gedaan ten aanzien van een effectenuitgevende instelling als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Wet toezicht financiële verslaggeving bedraagt de in de eerste volzin bedoelde termijn negen maanden, met dien verstande dat de termijn van een verzoek dat betrekking heeft op het verslag, bedoeld in artikel 5:25e van de Wet op het financieel toezicht, aanvangt op het moment dat het verslag overeenkomstig artikel 5:25m, eerste lid, van de Wet op het financieel toezicht algemeen verkrijgbaar is gesteld.
Het verzoek omtrent de jaarrekening die niet is vastgesteld, kan worden gedaan tot twee maanden of, voor zover het een effectenuitgevende instelling betreft als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Wet toezicht financiële verslaggeving, negen maanden na de dag van de deponering van de jaarrekening bij het handelsregister. Indien na de dag van de deponering de jaarrekening alsnog wordt vastgesteld, dan eindigt de termijn twee maanden of, voor zover het een effectenuitgevende instelling betreft als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Wet toezicht financiële verslaggeving, negen maanden na de dag waarop uit een neergelegde mededeling of uit de gedeponeerde jaarrekening blijkt van die vaststelling.
Indien een bericht als bedoeld in artikel 3, tweede lid, van de Wet toezicht financiële verslaggeving algemeen verkrijgbaar is gesteld, dan eindigt de termijn twee maanden na de dag waarop dit bericht algemeen verkrijgbaar is gesteld op de bij of krachtens dat artikel voorgeschreven wijze, doch niet eerder dan de termijnen, bedoeld lid 1 en lid 2.
Ter zake van tekortkomingen die niet uit de stukken blijken, eindigt de termijn twee maanden of, voor zover het een effectenuitgevende instelling betreft als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Wet toezicht financiële verslaggeving, negen maanden na de dag waarop de indiener van het verzoek daarvan in redelijkheid niet meer onkundig kon zijn, maar uiterlijk twee jaar na verloop van de termijn ingevolge de vorige leden.

Toelichting

Een jaarrekening moet op enig moment vaststaan; daarom is de gang naar de ondernemingskamer aan korte termijnen gebonden. Dit artikel bepaalt wanneer die termijnen beginnen en welke uitzondering geldt voor gebreken die pas later aan het licht komen.

De hoofdregel

Er zijn twee maanden om het verzoek in te dienen, gerekend vanaf de dag van vaststelling van de jaarrekening, of vanaf de dag waarop het afzonderlijke jaarlijkse verslag of de bijbehorende verklaringen bij het handelsregister zijn neergelegd of op de voorgeschreven wijze openbaar zijn gemaakt. Voor een effectenuitgevende instelling in de zin van de Wet toezicht financiële verslaggeving is die termijn negen maanden.

Als de jaarrekening niet is vastgesteld

Is de jaarrekening wel gedeponeerd maar nog niet vastgesteld, dan loopt de termijn van twee maanden — of negen maanden bij een effectenuitgevende instelling — vanaf de dag van deponering. Wordt de jaarrekening daarna alsnog vastgesteld, dan begint de termijn opnieuw te lopen vanaf de dag waarop die vaststelling uit een neergelegde mededeling of uit de gedeponeerde jaarrekening blijkt.

Voor beursvennootschappen geldt nog een aanvulling: is een bericht als bedoeld in de Wet toezicht financiële verslaggeving algemeen verkrijgbaar gesteld, dan eindigt de termijn twee maanden na die dag, maar nooit eerder dan de hiervoor genoemde termijnen.

Gebreken die niet uit de stukken blijken

Soms is aan de stukken niet te zien dat er iets mis is. Voor zulke tekortkomingen loopt de termijn van twee maanden — negen bij een effectenuitgevende instelling — pas vanaf de dag waarop de verzoeker daarvan redelijkerwijs niet meer onkundig kon zijn. Er geldt dan wel een harde buitengrens: uiterlijk twee jaar na afloop van de gewone termijn is het hoe dan ook voorbij.

Die opzet is een compromis. De vennootschap moet erop kunnen vertrouwen dat een vastgestelde jaarrekening niet jaren later nog ter discussie staat, terwijl iemand die pas later ontdekt dat er iets verzwegen is niet meteen met lege handen staat.

Een voorbeeld. Een aandeelhouder leest in het najaar in een persbericht dat de vennootschap een garantie had afgegeven die nergens in de jaarrekening van het vorige jaar staat. De gewone termijn is dan verstreken, maar omdat het gebrek niet uit de stukken bleek, begint zijn termijn te lopen op het moment dat hij het redelijkerwijs kon weten. Wacht hij daarna te lang, dan is hij alsnog te laat.

In de praktijk

Voor wie iets aan een jaarrekening wil doen, is snelheid geboden: reken vanaf de vaststelling, niet vanaf het moment waarop u de stukken toevallig las. Voor bestuurders geldt het spiegelbeeld: na afloop van deze termijnen staat de jaarrekening vast, behalve waar iets bewust of onbedoeld buiten de stukken is gehouden. Dat laatste blijft nog twee jaar aanvechtbaar.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.