Boek 2 Artikel 444c (2:444c BW)

Als een schade zich heeft voorgedaan, is de verplichting van de verzekeraar ontstaan, ook al is er nog niets betaald en soms zelfs nog niets gemeld. Dit artikel bepaalt wat de voorziening voor te betalen schaden en uitkeringen moet omvatten en wanneer die voorziening contant mag worden gemaakt.

Wat er in de voorziening zit

• Gemelde en nog niet afgewikkelde schaden: gebeurtenissen van vóór de balansdatum waarover al is bericht maar waarvoor nog niet is betaald.
• Nog niet gemelde schaden: gebeurtenissen van vóór de balansdatum die de verzekeraar nog niet kent, maar die er wel zijn.
• Afwikkelingskosten: de kosten die met het afhandelen van die schaden gepaard gaan, van experts tot juridische bijstand.
• Te verwachten baten: wat de verzekeraar naar verwachting terugkrijgt doordat zij de vordering van de verzekerde op een aansprakelijke derde overneemt, of doordat zij eigenaar wordt van verzekerde zaken; die opbrengsten komen in mindering op het bedrag van de te verwachten schaden.

De post voor nog niet gemelde schaden is de lastigste. Bij een aansprakelijkheidsverzekering kan een schade jaren na de gebeurtenis boven water komen. Toch hoort de last bij het jaar waarin de gebeurtenis plaatsvond, en dus moet zij worden geschat. Gaat het om periodiek te betalen uitkeringen, dan gebeurt die bepaling volgens erkende actuariële methoden.

Contant maken mag bijna nooit

Discontering — de voorziening lager stellen omdat pas later hoeft te worden betaald — is voor andere dan periodieke uitkeringen slechts toegestaan als de afwikkeling ten minste vier jaar na het opmaken van de jaarrekening zal duren en er een betrouwbaar schade-afwikkelingsschema is waarin ook de factoren zijn verwerkt die de kosten van afwikkeling opdrijven.

Wordt de voorziening daardoor lager, dan hoort in de toelichting op de balans te staan hoe groot zij vóór die contantmaking was en welke rekenmethode is gebruikt. Zo blijft zichtbaar dat een deel van het resultaat uit rekentechniek komt en niet uit het verzekeringsbedrijf.

Co-assurantie binnen Europa

Bij een communautaire co-assurantie moeten de voorzieningen verhoudingsgewijs ten minste zo hoog zijn als die welke de leidende co-assuradeur aanhoudt volgens de regels of gebruiken van de lidstaat van waaruit die verzekeraar de verplichtingen is aangegaan. Wie meedoet in een gezamenlijke dekking, kan dus niet met een lagere reservering volstaan dan de partij die de polis leidt.

Een voorbeeld. Een verzekeraar krijgt in december een melding van een bedrijfsbrand en weet dat er in dezelfde maand vermoedelijk nog meer meldingen komen. Zij reserveert voor de gemelde schade, voor de nog niet gemelde schaden, voor de kosten van de experts, en zij houdt rekening met wat zij op de aansprakelijke installateur kan verhalen.

In de praktijk

Voor bestuurders is dit de post waar optimisme het duurst is: te laag reserveren komt in latere jaren als uitloop terug. Voor aandeelhouders en polishouders is de vermelding van discontering het aandachtspunt, want die maakt duidelijk of een gunstig resultaat werkelijk is verdiend.