- Op verzoek van degenen die krachtens artikel 448 daartoe bevoegd zijn, kan de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam aan een rechtspersoon of vennootschap als bedoeld in artikel 360 waarop deze titel van toepassing is, een statutair in Nederland gevestigde effectenuitgevende instelling als bedoeld in artikel 1, onderdeel b, van de Wet toezicht financiële verslaggeving of een beleggingsinstelling als bedoeld in artikel 1:1 van de Wet op het financieel toezicht bevelen de jaarrekening, het bestuursverslag, de daaraan toe te voegen overige gegevens of het afzonderlijke jaarlijkse verslag en de verklaringen, bedoeld in artikel 391a lid 2 of artikel 5:25e van de Wet op het financieel toezicht, in te richten overeenkomstig door haar te geven aanwijzingen.
- Het verzoek kan slechts worden ingediend op de grond dat de verzoeker van oordeel is dat de in het eerste lid bedoelde stukken niet voldoen aan de bij of krachtens artikel 3 van verordening (EG) 1606/2002 van het Europees Parlement en de Raad van de Europese Unie van 19 juli 2002 betreffende de toepassing van internationale standaarden voor jaarrekeningen (PbEG L 243), deze titel, onderscheidenlijk de Wet op het financieel toezicht gestelde voorschriften. Het verzoek vermeldt in welk opzicht de stukken herziening behoeven.
- Het verzoek heeft geen betrekking op een accountantsverklaring als bedoeld in artikel 393 lid 5.
Boek 2 Artikel 447 (2:447 BW)
De jaarrekeningprocedure bij de ondernemingskamer
Wettekst
Toelichting
Een jaarrekening die niet aan de wet voldoet, kan worden aangevochten. Dit artikel opent daarvoor de weg naar de ondernemingskamer van het gerechtshof Amsterdam. Die kan een rechtspersoon of vennootschap bevelen de jaarrekening, het bestuursverslag, de overige gegevens of de bijbehorende verslagen en verklaringen in te richten volgens aanwijzingen die zij geeft.
Tegen wie de procedure kan worden gevoerd
De procedure kan worden gevoerd tegen de rechtspersonen en vennootschappen waarop de jaarrekeningtitel van toepassing is, tegen een statutair in Nederland gevestigde effectenuitgevende instelling in de zin van de Wet toezicht financiële verslaggeving, en tegen een beleggingsinstelling in de zin van de Wet op het financieel toezicht. Het gaat dus verder dan de gewone bv of nv.
Waarover kan worden geklaagd
Het verzoek kan alleen worden gedaan op de grond dat de stukken niet voldoen aan de voorschriften: die van de jaarrekeningtitel zelf, die van de Europese verordening over internationale standaarden voor jaarrekeningen, of die van de Wet op het financieel toezicht. Daarnaast eist de wet dat het verzoek vermeldt in welk opzicht de stukken herziening behoeven. De verzoeker wijst dus de posten, vermeldingen of onderdelen aan waarop de stukken volgens hem tekortschieten, zodat voor de rechtspersoon en de ondernemingskamer duidelijk is waarover de procedure gaat.
Buiten de procedure valt de accountantsverklaring: het derde lid sluit uit dat het verzoek daarop betrekking heeft. De procedure richt zich op de stukken die de rechtspersoon zelf opmaakt, niet op het oordeel dat de accountant daarover geeft.
De functie van de procedure
De jaarrekening en het bestuursverslag zijn de stukken waarin het bestuur verantwoording aflegt en die via het handelsregister voor derden toegankelijk worden. Deze procedure geeft belanghebbenden en, in het openbaar belang, het openbaar ministerie een middel om naleving van de inrichtingsvoorschriften via de rechter af te dwingen. De ondernemingskamer behandelt deze zaken als gespecialiseerde rechter; bij haar liggen onder meer ook het enquêterecht en de uitkoopprocedure.
Een voorbeeld. Een minderheidsaandeelhouder in een familievennootschap ziet dat de vennootschap grote leningen aan de bestuurder niet in de toelichting vermeldt en dat een deelneming ontbreekt in de opgave. Hij vraagt de ondernemingskamer te bevelen de jaarrekening op die punten anders in te richten. Hij moet daarbij aangeven in welk opzicht de stukken volgens hem herziening behoeven.
In de praktijk
Een tekortkoming in de inrichting van de stukken kan uitmonden in een bevel van de rechter, en de uitspraak daarover is openbaar. Wie een verzoek overweegt, moet per punt kunnen aangeven welke post of vermelding ontbreekt of onjuist is en welk voorschrift daarbij hoort. Wie het verzoek mag indienen en binnen welke termijn, staat in de artikelen 2:448 en 2:449 BW.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wanneer wijst de ondernemingskamer het verzoek af?
De toezichthouder op de financiële verslaggeving vroeg vernietiging van een jaarrekening en een bevel tot wijziging omdat die op onderdelen afweek van de internationale verslaggevingsvoorschriften. De Hoge Raad oordeelt dat de ondernemingskamer niet verplicht is bij iedere afwijking van die voorschriften een wijziging te bevelen: als een redelijke uitleg en toepassing daarvan meebrengen dat de jaarrekening het vereiste inzicht verschaft en een getrouw beeld van vermogen en resultaat geeft, mag het verzoek ondanks ondergeschikte tekortkomingen worden afgewezen. Voor stelplicht en bewijslast gelden de gewone regels; voor de toezichthouder geldt geen bijzonder regime.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.