Boek 2 Artikel 427 (2:427 BW)

Een verzekeraar heeft een balans die nergens anders op lijkt: tegenover de premies die binnenkomen staan verplichtingen die pas jaren later tot uitkering leiden. De wet geeft daarom een eigen afdeling met jaarrekeningregels voor verzekeraars. Dit artikel bepaalt wie daaronder valt, wie er vrijwillig gebruik van mag maken en hoe de natura-uitvaartverzekering wordt behandeld.

De omschrijving

Het gaat om een financiële onderneming die haar zetel in Nederland heeft en die volgens de Wet op het financieel toezicht als verzekeraar mag optreden, of daar als entiteit voor risico-acceptatie werkzaam mag zijn, en die onder de in dat kader aangewezen toezichtbepalingen valt. Twee dingen zijn dus beslissend: waar de onderneming haar zetel heeft en wat het toezichtrecht haar toestaat. Niet de naam of de statuten geven de doorslag.

Vrijwillige toepassing

Een rechtspersoon die wel het verzekeringsbedrijf uitoefent maar geen verzekeringsmaatschappij in deze zin is, mag de voorschriften voor verzekeraars toch toepassen. Dat mag alleen als het inzicht dat artikel 2:362 BW, eerste lid, verlangt daarmee is gediend. De toets is dus niet of het handiger uitkomt, maar of de lezer er een beter beeld door krijgt van vermogen en resultaat.

Die keuze is niet vrijblijvend. Wie het schema van de verzekeraars gebruikt, moet het consequent toepassen en in de toelichting duidelijk maken welke grondslagen zijn gevolgd, anders wordt de jaarrekening juist moeilijker te lezen.

Uitvaartverzekering in natura

Het uitoefenen van het natura-uitvaartverzekeringsbedrijf geldt voor deze afdeling als het uitoefenen van het levensverzekeringsbedrijf, en een natura-uitvaartverzekering geldt als een levensverzekering. Bij zo'n verzekering wordt geen geldbedrag uitgekeerd maar een uitvaart verzorgd. Economisch is het verschil klein: er wordt jarenlang premie betaald voor een verplichting die pas bij overlijden ontstaat, en daar hoort dezelfde manier van verantwoorden bij.

Een voorbeeld. Een uitvaartverzorger heeft een dochter die natura-uitvaartverzekeringen aanbiedt. Voor de jaarrekening van die dochter gelden de regels voor levensverzekeraars: dezelfde technische voorzieningen, dezelfde indeling van de balans. Dat maakt haar cijfers vergelijkbaar met die van een gewone levensverzekeraar, ook al keert zij nooit geld uit.

In de praktijk

Voor het bestuur is de eerste vraag bij het opstellen van de jaarrekening welk regime geldt; die vraag wordt beantwoord aan de hand van het toezichtrecht en van de zetel. De accountant toetst die keuze. Voor lezers van de jaarrekening is het goed te weten dat posten als technische voorzieningen en beleggingen bij een verzekeraar een eigen betekenis hebben, zodat een vergelijking met een gewone onderneming al snel misgaat.