Boek 2 Artikel 326 (2:326 BW)

Elke juridische fusie begint met een voorstel tot fusie, opgesteld door de besturen van de betrokken rechtspersonen. Artikel 2:312 BW somt op wat daar in elk geval in moet staan. Doet er een naamloze of besloten vennootschap mee, dan komt daar de opsomming van dit artikel bovenop: gegevens die aandeelhouders nodig hebben om te beoordelen wat de fusie hun kost of oplevert.

Wat er extra in moet

• De ruilverhouding — hoeveel aandelen in de verkrijgende vennootschap staan tegenover een aandeel in de verdwijnende vennootschap, en hoe groot de eventuele bijbetaling in geld is.
• Delen in de winst — vanaf welk moment en in welke mate de aandeelhouders van een verdwijnende vennootschap meedelen in de winst van de verkrijgende vennootschap.
• Intrekking van aandelen — hoeveel aandelen er worden ingetrokken als gebruik wordt gemaakt van de mogelijkheid uit artikel 2:325 BW.
• Bijzondere aandelen — wat de fusie betekent voor houders van stemrechtloze of winstrechtloze aandelen.

- De schadeloosstelling — welk bedrag per aandeel wordt geboden aan wie op grond van artikel 2:330a BW wil uittreden, en welk totaalbedrag daarvoor ten hoogste beschikbaar is.

Waarom die laatste twee punten er staan

Stemrechtloze en winstrechtloze aandelen zijn een verschijnsel van de besloten vennootschap. Verdwijnt zo'n bv in een naamloze vennootschap, dan verandert de positie van die aandeelhouders ingrijpend, want de nv kent deze aandelensoorten niet op dezelfde manier. Artikel 2:330a BW geeft hun daarom onder voorwaarden een aanspraak op schadeloosstelling. Die aanspraak bestaat alleen als de verkrijgende vennootschap geen besloten vennootschap is, en wie winstrechtloze aandelen heeft moet bovendien tegen het fusievoorstel hebben gestemd; aan houders van stemrechtloze aandelen wordt die eis niet gesteld, omdat zij nu juist geen stem kunnen uitbrengen. De regeling is alleen bruikbaar als zo'n aandeelhouder vooraf weet welk bedrag hem wordt geboden, en de vennootschap moet vooraf weten hoe groot het beslag op haar kas maximaal kan worden. Vandaar dat beide bedragen al in het voorstel staan.

Wie beslist en wat de gevolgen zijn

Het voorstel is een stuk van de besturen; de algemene vergadering beslist erover. Het voorstel wordt neergelegd en aangekondigd, zodat aandeelhouders, schuldeisers en werknemers het kunnen inzien voordat er gestemd wordt. Ontbreekt er een verplicht gegeven, dan is de vergadering slecht geïnformeerd en kan het besluit tot fusie langs de gewone weg van de aantasting van besluiten worden bestreden. Is de akte eenmaal gepasseerd, dan geldt de zware beperking van artikel 2:323 BW: vernietiging van de fusie kan alleen nog door de rechter en alleen op de daar genoemde gronden.

Een voorbeeld. Een besloten vennootschap in de installatiebranche gaat op in een naamloze vennootschap. De bv heeft een groep aandeelhouders met stemrechtloze aandelen, uitgegeven aan werknemers. Het voorstel moet uitleggen wat er met die aandelen gebeurt, wat zij per aandeel krijgen als zij niet mee willen, en tot welk totaalbedrag de vennootschap daarvoor moet kunnen betalen.

In de praktijk

Voor een aandeelhouder is het voorstel het belangrijkste document van de hele fusie: daarin staan de cijfers waarop hij zijn stem baseert. Voor het bestuur is deze opsomming een checklist. Vaag blijven over de ruilverhouding of over de winstdeling levert vragen op in de vergadering, en later mogelijk een procedure.