Boek 2 Artikel 185 (2:185 BW)

Ontbinding van een bv door de rechtbank op verzoek van het openbaar ministerie

Op verzoek van het openbaar ministerie ontbindt de rechtbank de vennootschap, wanneer deze haar doel, door een gebrek aan baten, niet kan bereiken, en kan de rechtbank de vennootschap ontbinden, wanneer deze haar werkzaamheden tot verwezenlijking van haar doel heeft gestaakt. Het openbaar ministerie deelt de Kamer van Koophandel mee dat het voornemens is een verzoek tot ontbinding in te stellen.
Alvorens de ontbinding uit te spreken kan de rechter de vennootschap in de gelegenheid stellen binnen een door hem te bepalen termijn het verzuim te herstellen.

Toelichting

Een bv die niets meer doet en geen vermogen meer heeft, blijft zonder ingrijpen gewoon in het handelsregister staan. Dit artikel geeft het openbaar ministerie de mogelijkheid zulke lege vennootschappen door de rechtbank te laten ontbinden. Daarmee wordt voorkomen dat inactieve vennootschappen blijven bestaan en worden gebruikt voor doeleinden waarvoor zij niet zijn bedoeld.

Twee gronden, met een verschil

De wet noemt twee situaties, en die verschillen in gewicht. Kan de vennootschap haar doel niet bereiken door een gebrek aan baten, dan ontbindt de rechtbank haar: er is dan geen ruimte voor een eigen afweging. Heeft de vennootschap haar werkzaamheden ter verwezenlijking van haar doel gestaakt, dan kan de rechtbank haar ontbinden; hier heeft de rechter beoordelingsruimte en kan hij bijvoorbeeld rekening houden met plannen om de activiteiten te hervatten.

Gebrek aan baten betekent dat er niets meer is om mee te werken. Het staken van de werkzaamheden ziet op iets anders: de vennootschap heeft misschien nog wel vermogen, maar onderneemt niets meer. Beide situaties komen veel voor bij vennootschappen die na een bedrijfsbeëindiging nooit netjes zijn opgeruimd.

Wie het verzoek doet

Het initiatief ligt bij het openbaar ministerie; een schuldeiser of een aandeelhouder kan langs deze weg geen ontbinding vragen. Het openbaar ministerie moet de Kamer van Koophandel laten weten dat het van plan is zo'n verzoek in te dienen. Zo weet het register waar de vennootschap staat ingeschreven wat er speelt.

De kans om te herstellen

Voordat de rechter de ontbinding uitspreekt, kan hij de vennootschap een termijn geven om het verzuim te herstellen. Het gaat dan om wat de grond voor ontbinding wegneemt: het hervatten van de werkzaamheden die op verwezenlijking van het doel zijn gericht, of het weer beschikken over baten. Die tussenstap maakt van dit artikel geen automatisme: de vennootschap krijgt gelegenheid haar zaken te regelen.

Wordt de vennootschap wel ontbonden, dan houdt zij niet meteen op te bestaan. Zij blijft voortbestaan voor zover dat nodig is om haar vermogen af te wikkelen; er volgt vereffening, waarbij eventuele baten worden verdeeld en schulden worden voldaan. Blijkt er niets te vereffenen, dan eindigt de vennootschap zonder meer.

Een voorbeeld. Een ondernemer stopt met zijn bedrijf, laat de bv leeg achter en doet verder niets. Er wordt geen jaarrekening meer gedeponeerd en er zijn geen activiteiten. Het openbaar ministerie meldt de Kamer van Koophandel dat het ontbinding gaat vragen en dient het verzoek in. De rechtbank geeft de ondernemer nog een termijn; laat hij die verlopen, dan volgt ontbinding.

In de praktijk

Wie met een bv stopt, kan beter zelf ontbinden via een besluit van de algemene vergadering dan wachten tot een ander ingrijpt. Voor bestuurders is van belang dat het achterlaten van een lege vennootschap risico's meebrengt: verplichtingen zoals administratie en deponering blijven bestaan tot de vennootschap daadwerkelijk is opgehouden te bestaan.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.