Indien een ander in eigen naam aandelen in het kapitaal van de vennootschap of certificaten daarvan neemt of verkrijgt voor rekening van de vennootschap zelf, wordt hij geacht deze voor eigen rekening te nemen dan wel te verkrijgen.
Boek 2 Artikel 207b (2:207b BW)
Aandelen die een ander neemt voor rekening van de bv
Wettekst
Toelichting
De regels over het nemen en verkrijgen van eigen aandelen zouden weinig voorstellen als een vennootschap er een tussenpersoon voor kon inschakelen. Artikel 2:207b BW sluit dat af met één zin: neemt of verkrijgt iemand in eigen naam aandelen of certificaten in het kapitaal van de vennootschap voor rekening van die vennootschap zelf, dan geldt hij als iemand die dat voor eigen rekening doet. De afspraak dat het economisch voor de vennootschap is, verandert daar niets aan.
Wat de bepaling doet
De wet grijpt hier niet in met een verbod of een nietigheid, maar met een toerekening. De verkrijging blijft dus geldig, maar de gevolgen liggen bij de persoon die handelde. Hij is de aandeelhouder, hij moet de storting doen, hij loopt het risico op waardedaling en hij kan zich tegenover de vennootschap niet verweren met de stelling dat hij slechts optrad voor haar rekening. Wie zich als tussenpersoon leent, wordt daarmee zelf de eigenaar met alle lasten die daarbij horen.
Waarom dit nodig is
Bij het nemen van aandelen gaat het om de vraag of er tegenover de uitgifte werkelijk vermogen binnenkomt. Zou de vennootschap via een ander haar eigen aandelen kunnen nemen, dan zou zij zichzelf financieren en zou het geplaatste kapitaal een papieren bedrag worden. Bij het verkrijgen gaat het om de bescherming van schuldeisers: er stroomt geld naar buiten. De toetsen van artikel 2:207 BW en de sancties van artikel 2:207a BW zouden zinloos zijn als het genoeg was om een bevriende partij op de aandelen te laten inschrijven met de toezegging dat de vennootschap de rekening betaalt.
Wie een ander kan zijn
De bepaling spreekt bewust ruim over een ander. Dat kan een aandeelhouder zijn, een bestuurder, een adviseur, een bevriende onderneming of een stichting. Ook certificaten vallen eronder, zodat de omweg via een administratiekantoor niet helpt. Beslissend is niet de naam waarin wordt gehandeld, maar voor wiens rekening en risico de aandelen worden verkregen. Wordt de prijs betaald met geld van de vennootschap, of is afgesproken dat zij het verlies draagt, dan is dat een sterke aanwijzing.
Een voorbeeld: een bv wil het pakket van een vertrekkende aandeelhouder overnemen, maar haar vermogen laat dat niet toe. Een bevriende ondernemer koopt de aandelen op papier, met de afspraak dat de bv hem later terugbetaalt en het risico draagt. Juridisch is die ondernemer gewoon aandeelhouder voor eigen rekening; wordt de bv daarna failliet verklaard, dan blijft hij met de aandelen zitten en heeft hij aan de afspraak weinig.
In de praktijk
Voor wie wordt gevraagd om even iets op zijn naam te zetten, is dit artikel de waarschuwing: die vriendendienst maakt hem aandeelhouder met een echte stortingsplicht. Voor het bestuur van de vennootschap geldt dat een constructie die de inkoopregels moet ontwijken niet werkt en wel de kans op persoonlijke aansprakelijkheid vergroot. En voor wie aandelen koopt in een bv: vraag wie de bestaande pakketten werkelijk voor eigen rekening houdt, want dat kan afwijken van wat het register laat zien.