← Terug 2:395a · Vrijstellingen voor de micro-onderneming Verder 2:397 · Vrijstellingen voor de middelgrote rechtspersoon →

Boek 2 Artikel 396 (2:396 BW)

Vrijstellingen voor de kleine rechtspersoon

Wettekst

  1. Onverminderd artikel 395a gelden de leden 3 tot en met 9 voor een rechtspersoon die op twee opeenvolgende balansdata, zonder onderbreking nadien op twee opeenvolgende balansdata, heeft voldaan aan twee of drie van de volgende vereisten: a. de waarde van de activa volgens de balans met toelichting bedraagt, op de grondslag van verkrijgings- en vervaardigingsprijs, niet meer dan € 7.500.000; b. de netto-omzet over het boekjaar bedraagt niet meer dan € 15.000.000; c. het gemiddeld aantal werknemers over het boekjaar bedraagt minder dan 50.
  2. Voor de toepassing van lid 1 worden meegeteld de waarde van de activa, de netto-omzet en het getal der werknemers van groepsmaatschappijen, die in de consolidatie zouden moeten worden betrokken als de rechtspersoon een geconsolideerde jaarrekening zou moeten opmaken. Dit geldt niet, indien de rechtspersoon artikel 408 toepast.
  3. Van de ingevolge afdeling 3 voorgeschreven opgaven behoeft geen andere te worden gedaan dan voorgeschreven in de artikelen 364, 365 lid 1 onder a, 368 lid 2 onder a, 370 lid 1 onder d, 373 leden 1 tot en met 5, eerste volzin, 375 lid 3 en 376, alsmede, zonder uitsplitsing naar soort schuld of vordering, in de artikelen 370 lid 2 en 375 lid 2, waarbij de aanduiding van de rentevoet achterwege blijft, en de opgave van het ingehouden deel van het resultaat.
  4. In de winst- en verliesrekening worden de posten genoemd in artikel 377 lid 3 onder a-d en g, onderscheidenlijk lid 4 onder a-c en f, samengetrokken tot een post bruto-bedrijfsresultaat.
  5. Het in artikel 378 lid 1 genoemde overzicht wordt slechts gegeven voor de herwaarderingsreserve, behoudens de tweede zin van artikel 378 lid 3. De artikelen 379, 380, 381 leden 2 en 3, 381b, aanhef en onder a, 382a en 383 lid 1 zijn niet van toepassing. De rechtspersoon vermeldt de naam en woonplaats van de maatschappij die de geconsolideerde jaarrekening opstelt van het groepsdeel waartoe de rechtspersoon behoort. De informatie die ingevolge artikel 382 wordt vermeld, wordt beperkt tot mededeling van het gemiddelde aantal gedurende het boekjaar bij de rechtspersoon werkzame werknemers.
  6. In afwijking van afdeling 6 van deze titel komen voor de waardering van de activa en passiva en voor de bepaling van het resultaat ook in aanmerking de grondslagen voor de bepaling van de belastbare winst, bedoeld in hoofdstuk II van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969, mits de rechtspersoon daarbij alle voor hem van toepassing zijnde fiscale grondslagen toepast. Indien de rechtspersoon deze grondslagen toepast, maakt zij daarvan melding in de toelichting. Bij algemene maatregel van bestuur kunnen nadere regels worden gesteld omtrent het gebruik van deze grondslagen en de toelichting die daarbij gegeven wordt.
  7. De artikelen 380c en 380d, 383b tot en met 383e, 391, 392 en 393 lid 1 zijn niet van toepassing.
  8. Artikel 394 is slechts van toepassing met betrekking tot een overeenkomstig lid 3 beperkte balans en de toelichting. In de openbaar gemaakte toelichting blijven achterwege de gegevens bedoeld in artikel 380a.
  9. Indien de rechtspersoon geen winst beoogt, behoeft hij artikel 394 niet toe te passen, mits hij a. de in lid 8 bedoelde stukken aan schuldeisers en houders van aandelen in zijn kapitaal of certificaten daarvan of anderen aan wie het vergaderrecht toekomt op hun verzoek onmiddellijk kosteloos toezendt of ten kantore van de rechtspersoon ter inzage geeft; en b. bij het handelsregister een verklaring van een accountant heeft gedeponeerd, inhoudende dat de rechtspersoon in het boekjaar geen werkzaamheden heeft verricht buiten de doelomschrijving en dat dit artikel op hem van toepassing is.

Toelichting

Dit artikel bevat het vrijstellingenpakket voor de kleine rechtspersoon. Het is het regime waaronder verreweg de meeste besloten vennootschappen in Nederland vallen. De kern is dat de verplichtingen fors worden teruggebracht: een eenvoudiger jaarrekening, geen bestuursverslag, geen overige gegevens, geen accountantscontrole en een beperkte deponering.

Wanneer u klein bent

De vrijstellingen gelden als de rechtspersoon op twee opeenvolgende balansdata aan ten minste twee van de volgende drie voorwaarden voldoet: het balanstotaal blijft, gemeten op basis van verkrijgings- of vervaardigingsprijs, onder € 7.500.000; de netto-omzet blijft onder € 15.000.000; en er werken gemiddeld minder dan vijftig mensen. Ook hier geldt de tweejaarsregel bij het in- en uitstappen, en tellen de activa, de omzet en het personeel van groepsmaatschappijen mee die in een consolidatie zouden moeten worden betrokken — tenzij de rechtspersoon artikel 2:408 BW toepast.

Wat de vrijstelling inhoudt

  • Geen accountantscontrole — de bepaling die verplicht opdracht te geven tot onderzoek van de jaarrekening geldt niet. Dit is voor de meeste ondernemers de belangrijkste vrijstelling.
  • Geen bestuursverslag en geen overige gegevens — de artikelen daarover zijn niet van toepassing, evenmin als de opgave hoe de winst wordt bestemd of het verlies wordt verwerkt (dan wel het voorstel daarvoor zolang dat nog niet vaststaat) en de opgave van winstbewijzen en vergelijkbare rechten met de bevoegdheden die daaraan verbonden zijn.
  • Een eenvoudiger balans en toelichting — alleen de met name genoemde opgaven hoeven te worden gedaan, zonder uitsplitsing naar soort schuld of vordering en zonder vermelding van de rentevoet.
  • Een samengetrokken winst- en verliesrekening — de eerste posten worden samengevoegd tot één post bruto-bedrijfsresultaat, zodat de omzet niet zichtbaar wordt.

- Beperkte toelichtingsplichten — onder meer de deelnemingenlijst, de segmentatie van de omzet, de accountantshonoraria en de bezoldiging van bestuurders hoeven niet te worden vermeld; van het personeel wordt alleen het gemiddelde aantal werknemers gemeld.

Wat wél moet

Deponeren blijft verplicht, maar alleen van de beperkte balans met toelichting; de gebeurtenissen na balansdatum blijven in het openbaar gemaakte stuk achterwege. Verder moet de rechtspersoon de naam en woonplaats vermelden van de maatschappij die de geconsolideerde jaarrekening opstelt van het groepsdeel waartoe hij behoort. Het verloopoverzicht van het eigen vermogen wordt alleen voor de herwaarderingsreserve gegeven. Ook de kleine rechtspersoon mag de fiscale grondslagen gebruiken voor waardering en resultaatbepaling, mits hij ze alle toepast en dat in de toelichting meldt.

De rechtspersoon zonder winstoogmerk

Beoogt de rechtspersoon geen winst, dan hoeft hij zelfs niet te deponeren, mits hij aan twee voorwaarden voldoet. Hij moet de stukken op verzoek onmiddellijk en kosteloos toezenden aan schuldeisers, aandeelhouders, certificaathouders en anderen met vergaderrecht, of ze op zijn kantoor ter inzage geven. En hij moet bij het handelsregister een accountantsverklaring deponeren die inhoudt dat hij in het boekjaar geen werkzaamheden buiten zijn doelomschrijving heeft verricht en dat dit artikel op hem van toepassing is.

Een voorbeeld. Een aannemersbedrijf in bv-vorm heeft dertig werknemers, een omzet van zestien miljoen en een balanstotaal van vier miljoen. De omzetgrens wordt dus overschreden, maar aan de twee andere vereisten is voldaan, twee jaar achtereen — en dat volstaat. De vennootschap hoeft geen accountant in te schakelen, maakt geen bestuursverslag en deponeert alleen een beperkte balans. Een leverancier die haar wil beoordelen, ziet daarin geen omzet en geen winst — alleen de vermogenspositie.

In de praktijk

Voor het bestuur scheelt dit veel werk en geld, maar het betekent ook dat er geen accountant meeleest. Voor aandeelhouders en leden is van belang dat de algemene vergadering binnen zes maanden na aanvang van het boekjaar kan besluiten de vrijstellingen niet te gebruiken, bijvoorbeeld om toch een controle te laten uitvoeren. En voor schuldeisers geldt dat een gedeponeerde balans van een kleine rechtspersoon weinig prijsgeeft; de omzet en het resultaat blijven buiten beeld.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.
← Terug 2:395a · Vrijstellingen voor de micro-onderneming Verder 2:397 · Vrijstellingen voor de middelgrote rechtspersoon →