← Terug 2:239 · De bestuurstaak bij een bv en het tegenstrijdig belang Verder 2:240 · Vertegenwoordiging van de bv door bestuur en bestuurders →

Boek 2 Artikel 239a (2:239a BW)

Het monistische bestuur met uitvoerende en niet-uitvoerende bestuurders

Wettekst

  1. Bij de statuten kan worden bepaald dat de bestuurstaken worden verdeeld over één of meer niet uitvoerende bestuurders en één of meer uitvoerende bestuurders. De taak om toezicht te houden op de taakuitoefening door bestuurders kan niet door een taakverdeling worden ontnomen aan niet uitvoerende bestuurders. Het voorzitterschap van het bestuur, het doen van voordrachten voor benoeming van een bestuurder en het vaststellen van de bezoldiging van uitvoerende bestuurders kan niet aan een uitvoerende bestuurder worden toebedeeld. Niet uitvoerende bestuurders zijn natuurlijke personen.
  2. De uitvoerende bestuurders nemen niet deel aan de beraadslaging en besluitvorming over het vaststellen van de bezoldiging van uitvoerende bestuurders en over de verlening van de opdracht tot onderzoek van de jaarrekening aan een externe accountant als bedoeld in artikel 27 van de Wet toezicht accountantsorganisaties indien de algemene vergadering niet tot opdrachtverlening is overgegaan.
  3. Bij of krachtens de statuten kan worden bepaald dat een bestuurder rechtsgeldig kan besluiten omtrent zaken die tot zijn taak behoren. Bepaling krachtens de statuten geschiedt schriftelijk.

Toelichting

Een bv kan het toezicht op het bestuur onderbrengen in het bestuur zelf. Artikel 2:239a BW maakt dat mogelijk: de statuten kunnen bepalen dat de bestuurstaken worden verdeeld over een of meer uitvoerende bestuurders, die de dagelijkse leiding hebben, en een of meer niet-uitvoerende bestuurders, die toezicht houden en meebesturen. Er is dan geen aparte raad van commissarissen; alle betrokkenen zitten in één orgaan aan tafel.

Wat de taakverdeling wel en niet kan

De verdeling van taken is grotendeels vrij, maar de wet trekt vier grenzen. De taak om toezicht te houden op de taakuitoefening door bestuurders kan niet van de niet-uitvoerende bestuurders worden weggenomen; dat is hun kern. Het voorzitterschap van het bestuur kan niet aan een uitvoerende bestuurder worden toebedeeld. Hetzelfde geldt voor het doen van voordrachten voor de benoeming van een bestuurder en voor het vaststellen van de bezoldiging van uitvoerende bestuurders. En niet-uitvoerende bestuurders moeten natuurlijke personen zijn: een houdstermaatschappij kan die rol dus niet vervullen.

Waar uitvoerende bestuurders buiten blijven

Bij twee onderwerpen mogen uitvoerende bestuurders niet meedoen aan de beraadslaging en de besluitvorming. Het eerste is het vaststellen van de bezoldiging van uitvoerende bestuurders — niemand beslist over zijn eigen beloning. Het tweede is het verlenen van de opdracht tot onderzoek van de jaarrekening aan een externe accountant, voor het geval de algemene vergadering die opdracht niet zelf heeft gegeven. De accountant controleert immers het werk van juist die uitvoerende bestuurders; dan past het niet dat zij hem uitkiezen.

Besluiten door één bestuurder

Bij of krachtens de statuten kan worden bepaald dat een bestuurder rechtsgeldig kan besluiten over zaken die tot zijn taak behoren. Zo hoeft niet elk operationeel besluit door het voltallige bestuur te worden genomen. Wordt die bevoegdheid niet in de statuten zelf geregeld maar krachtens de statuten, bijvoorbeeld in een bestuursreglement, dan moet dat schriftelijk gebeuren. Dat schriftelijkheidsvereiste is belangrijk: het maakt achteraf controleerbaar wie waarover mocht beslissen.

Wat er niet verandert

De taakverdeling verandert niets aan het feit dat het bestuur één orgaan blijft. Alle bestuurders, ook de niet-uitvoerende, zijn bestuurder in de zin van de wet; zij dragen de bestuurdersverantwoordelijkheid en kunnen op dezelfde grondslagen worden aangesproken. Een taakverdeling kan bij de beoordeling van een verwijt wel meewegen, maar zij is geen schild: wie toezicht moest houden en dat niet deed, heeft juist zijn eigen taak verzaakt.

Een voorbeeld: een groeiend bedrijf wil een investeerder een toezichthoudende rol geven zonder een raad van commissarissen op te tuigen. De statuten worden gewijzigd zodat er twee uitvoerende bestuurders zijn en twee niet-uitvoerende. Een van de niet-uitvoerende bestuurders wordt voorzitter, en de bezoldiging van de uitvoerende bestuurders wordt zonder hen vastgesteld.

In de praktijk

Regel de taakverdeling schriftelijk en gedetailleerd, en leg vast wie waarover alleen mag besluiten. Zorg dat de niet-uitvoerende bestuurders echt informatie krijgen: zonder stukken is toezicht een formaliteit en juist die formaliteit wordt later tegen hen gebruikt. Bepaal bij elke benoeming uitdrukkelijk of iemand uitvoerend of niet-uitvoerend bestuurder is, en schrijf dat ook zo in het handelsregister.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.
← Terug 2:239 · De bestuurstaak bij een bv en het tegenstrijdig belang Verder 2:240 · Vertegenwoordiging van de bv door bestuur en bestuurders →