Artikel 7:129e BW: Terugbetalen na opeising van een geldlening

Als in een leningsovereenkomst geen terugbetaaldatum staat, betekent dat niet dat de uitlener zijn geld nooit terugziet of dat hij het van de ene op de andere dag kan opeisen. Dit artikel geeft de tussenweg: de lener moet terugbetalen binnen zes weken nadat de uitlener heeft meegedeeld dat hij tot opeising overgaat. Volgt uit de overeenkomst een ander moment van terugbetaling, dan geldt dat.

Voor wie geldt dit

De regel hoort bij de titel over geldlening en geldt tussen alle partijen die daaronder vallen. Zij speelt vooral bij leningen tussen particulieren, waar zelden een aflossingsschema wordt opgesteld, en bij doorlopende leningen zonder einddatum. Betreft het een lening aan een consument waarop ook een kredietregeling van toepassing is, dan kunnen daaruit strengere eisen voortvloeien; die gaan bij strijd voor.

De mededeling is het startsein

De termijn begint niet vanzelf te lopen. Er moet een mededeling zijn waarin de uitlener kenbaar maakt dat hij tot opeising overgaat. Een vage opmerking dat het geld ooit terug moet, is dat niet. Duidelijkheid loont daarom: een brief of bericht waarin staat dat het bedrag wordt opgeëist, met de datum erbij, maakt achteraf zichtbaar wanneer de zes weken zijn ingegaan.

Waarom zes weken

De termijn geeft de lener de gelegenheid het bedrag bij elkaar te krijgen: sparen aanspreken, iets verkopen of elders financiering regelen. Tegelijk voorkomt hij dat de uitlener eindeloos moet wachten. De wet kiest hier dus bewust voor een vaste, korte periode in plaats van een open maatstaf, zodat beide partijen weten waar zij aan toe zijn zonder daarover te hoeven procederen.

Als de overeenkomst iets anders zegt

De regel is aanvullend. Hebben partijen een aflossingsschema, een einddatum of een andere opzegtermijn afgesproken, dan telt die afspraak. Dat kan een langere periode zijn, maar ook een kortere. Ook een afspraak dat pas hoeft te worden terugbetaald wanneer de lener daartoe in staat is, gaat voor; daarvoor bestaat een eigen regeling waarbij de rechter het moment van opeisbaarheid kan bepalen.

Voorbeeld: een moeder leent haar dochter geld voor de inrichting van een woning, zonder afspraak over terugbetaling. Twee jaar later heeft zij het geld zelf nodig en schrijft zij dat zij het bedrag opeist. De dochter heeft dan zes weken de tijd. Eist de moeder betaling binnen een week en stapt zij daarna naar de rechter, dan is zij te vroeg.

In de praktijk

Leg bij het uitlenen vast wanneer moet worden terugbetaald; dat voorkomt het grootste deel van de conflicten. Ontbreekt zo'n afspraak en wilt u uw geld terug, doe de opeising dan schriftelijk en houd rekening met de zes weken voordat u verdere stappen zet. Bent u de lener en krijgt u zo'n bericht, laat de termijn dan niet ongebruikt verstrijken: gebruik hem om te betalen of om een regeling voor te stellen, want na afloop kan de uitlener nakoming vorderen.