- De werkgever die tijdelijk is verhinderd het loon, voor zover dit in een andere vorm dan in geld is vastgesteld, te voldoen zonder dat deze verhindering het gevolg is van een eigen toedoen van de werknemer, is aan deze een vergoeding schuldig, waarvan het bedrag bij overeenkomst wordt vastgesteld of, bij gebreke van een overeenkomst, door de rechter wordt bepaald volgens het gebruik of de billijkheid.
- Van dit artikel kan niet ten nadele van de werknemer worden afgeweken.
Boek 7 Artikel 630 (7:630 BW)
Vergoeding als loon in natura tijdelijk niet kan worden gegeven
Wettekst
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, geactualiseerd op 22 juli 2026.
Toelichting
Loon hoeft niet altijd uit geld te bestaan. Denk aan huisvesting, maaltijden of het gebruik van een auto of woning die bij de functie hoort. Kan de werkgever dat deel van het loon tijdelijk niet verstrekken, en ligt dat niet aan de werknemer zelf, dan moet hij daarvoor betalen. De werknemer krijgt dus een vergoeding in plaats van de zaak of de dienst die hij normaal ontving; hij hoeft zijn loonverlies niet te dragen omdat de werkgever iets niet kan leveren.
Voor wie geldt dit
De bepaling geldt voor werknemers met een arbeidsovereenkomst van wie een deel van het loon in een andere vorm dan geld is vastgesteld. Wat als loon mag worden overeengekomen in een andere vorm dan geld, is begrensd door de eerdere bepalingen van deze afdeling; dit artikel gaat niet over die vraag, maar over wat er gebeurt als het overeengekomen loon in natura even niet kan worden geleverd.
De voorwaarden
- Tijdelijke verhindering. Het gaat om een situatie waarin de werkgever het natura-deel even niet kan verstrekken, niet om een blijvende wijziging van de arbeidsvoorwaarden.
- Niet door toedoen van de werknemer. Ligt de oorzaak bij de werknemer zelf, dan bestaat de aanspraak niet.
- Alleen het niet-geldelijke deel. Voor het loon in geld gelden de gewone regels over betaling en over te late betaling.
Hoe hoog is de vergoeding
Partijen kunnen het bedrag zelf afspreken. Hebben zij dat niet gedaan, dan stelt de rechter het vast volgens het gebruik of naar billijkheid. Er staat dus geen tarief in de wet; het gaat erom dat de werknemer redelijkerwijs gecompenseerd wordt voor wat hij misloopt. Wat gebruikelijk is in de branche of op de werkplek, is daarbij een belangrijk aanknopingspunt.
Kan hiervan worden afgeweken
Afwijken in het nadeel van de werknemer is niet toegestaan. Een beding dat bepaalt dat de werknemer niets krijgt als de werkgever het loon in natura niet kan verstrekken, houdt dus geen stand. Afspraken die de werknemer méér geven dan de wet vereist, bijvoorbeeld een vaste vergoeding die ruimer is dan het gebruik meebrengt, zijn wel toegestaan.
Een medewerker van een horecabedrijf woont in een kamer boven de zaak; die huisvesting is onderdeel van zijn loon. Na een brand is het pand enkele maanden onbewoonbaar en moet hij elders onderdak zoeken. De verhindering is tijdelijk en ligt niet aan hem. Hij heeft dan recht op een vergoeding voor het gemis van die huisvesting; is daar niets over afgesproken, dan bepaalt de kantonrechter de hoogte aan de hand van wat gebruikelijk en billijk is.
In de praktijk
Dit artikel komt vooral in beeld in sectoren waarin kost en inwoning, kleding of vervoer een deel van de beloning vormen. Voor werknemers loont het om bij het sluiten van de overeenkomst vast te leggen wat het natura-deel waard is; dat maakt de vergoeding later eenvoudig te berekenen. Voor werkgevers is het een reden om zo'n vervangende vergoeding meteen aan te bieden, in plaats van te wachten tot de werknemer erom vraagt.