← Terug 7:368 · Vermelding van de gronden in de opzegging door de verpachter Verder 7:370 · Gronden waarop de rechter de pacht kan laten eindigen →

Boek 7 Artikel 369 (7:369 BW)

Verzet van de pachter tegen de opzegging en de gang naar de rechter

Wettekst

  1. Indien de pachter binnen zes weken na de opzegging aan de verpachter bij exploot of aangetekende brief meedeelt zich tegen de opzegging te verzetten met opgave van de redenen waarop hij dit verzet grondt, blijft de opgezegde overeenkomst van kracht, totdat de rechter onherroepelijk heeft beslist op een vordering van de verpachter als bedoeld in lid 2. De rechter kan evenwel, indien het verweer van de pachter hem kennelijk ongegrond voorkomt, zijn toewijzend vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren.
  2. Indien de pachter zich overeenkomstig het eerste lid tijdig tegen de opzegging heeft verzet, kan de verpachter op de gronden vermeld in de opzegging vorderen dat de rechter het tijdstip zal vaststellen waarop de overeenkomst zal eindigen.

Toelichting

Een opzegging door de verpachter maakt op zichzelf nog geen einde aan de pacht. Laat de pachter binnen zes weken weten dat hij zich ertegen verzet, en zegt hij daarbij waarom, dan blijft de overeenkomst gewoon van kracht. De verpachter moet dan naar de rechter om te laten vaststellen op welk moment de pacht eindigt. De pachter houdt zijn bedrijf dus draaiende terwijl de zaak loopt.

De termijn van zes weken

Die termijn is kort. Hij begint te lopen na de opzegging. Het eerste lid schrijft voor dat de pachter zich binnen die zes weken bij deurwaardersexploot of aangetekende brief tot de verpachter richt, met vermelding van de redenen waarop hij zijn verzet grondt. Wie de termijn ongebruikt voorbij laat gaan, verliest de bescherming van dit artikel.

Wat het verzet oplevert

Het gevolg is ingrijpend en eenvoudig tegelijk: de opgezegde overeenkomst blijft van kracht totdat de rechter onherroepelijk heeft beslist. Onherroepelijk wil zeggen: pas als er geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat. Dat kan lang duren, en al die tijd blijft de pachter pachter, met alle rechten en verplichtingen die daarbij horen, waaronder de plicht om de pachtprijs te betalen.

De uitzondering: uitvoerbaar bij voorraad

Er zit één rem op. Komt het verweer van de pachter de rechter kennelijk ongegrond voor, dan mag hij zijn toewijzende vonnis uitvoerbaar bij voorraad verklaren. Het einde van de pacht werkt dan al door voordat de zaak onherroepelijk is. Zonder zo'n uitvoerbaarverklaring wacht het einde van de pacht op een onherroepelijke beslissing.

De vordering van de verpachter

Na tijdig verzet ligt de bal bij de verpachter. Hij kan de rechter vragen het tijdstip vast te stellen waarop de overeenkomst eindigt, en hij kan dat uitsluitend doen op de gronden die hij in de opzegging heeft vermeld. Daarmee sluit dit artikel aan op de eis dat de opzegging die gronden moet noemen; wat niet in de brief stond, kan hier niet worden ingebracht.

  • Doet de verpachter niets, dan blijft de overeenkomst lopen; de opzegging leidt zonder rechterlijk oordeel nergens toe.
  • Wijst de rechter af, dan loopt de pacht door en heeft de opzegging haar werking verloren.
  • Wijst de rechter toe, dan bepaalt hij zelf op welke datum de pacht eindigt.

Een voorbeeld. Een pachter krijgt in januari een aangetekende opzegging met als grond dat de verpachter de grond zelf wil gaan gebruiken. Hij is het daar niet mee eens en stuurt binnen zes weken een aangetekende brief waarin hij zijn verzet en zijn redenen uiteenzet. Hij zaait dat voorjaar gewoon in; de overeenkomst loopt immers door. De verpachter zal een procedure moeten beginnen als hij de beëindiging wil doorzetten.

In de praktijk

Voor de pachter: de zes weken lopen vanaf de opzegging. De verzetsbrief vermeldt niet alleen dát de pachter zich verzet, maar ook de redenen daarvoor, en een aangetekende verzending maakt aantoonbaar wanneer hij is verstuurd. Voor de verpachter: een opzegging leidt na tijdig verzet pas tot een einde van de pacht na een rechterlijke beslissing, en die procedure kan lang duren. Een beëindiging met wederzijds goedvinden vraagt geen opzegging (artikel 7:367 lid 3 BW).

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.

Relevante jurisprudentie

Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.

  1. Welke eisen gelden voor het verzet van de pachter?

    Gerechtshof Arnhem · 2011-02-15 · ECLI:NL:GHARN:2011:BP6612

    In een opzeggingszaak wegens een voorgenomen bestemmingswijziging beriep de pachter zich op zijn bedrijfsbelang. Het hof wijst op het verplichte karakter van de ontbindingsgrond wegens bestemmingswijziging en leidt daaruit af dat de pachtrechter ook bij de overeenkomstige beeindigingsgrond in de opzeggingsregeling slechts beperkte beoordelingsruimte heeft. Belangen als bedrijfsbelang en grondgebondenheid kunnen dan niet tegen beeindiging opwegen.

  2. Slechte bedrijfsvoering en belangenafweging

    Gerechtshof Arnhem · 2012-01-17 · ECLI:NL:GHARN:2012:BV2796

    De verpachtster had opgezegd op de gronden dat de bedrijfsvoering niet was zoals een goed pachter betaamt en dat een belangenafweging in haar voordeel uitviel. Het hof oordeelt dat de eerste grond niet voldoende was onderbouwd en dat een pas later aangevoerd verwijt over de teeltwijze buiten beschouwing moet blijven, omdat de verpachter zich alleen kan beroepen op de in de opzegging vermelde gronden. Ook de belangenafweging viel niet in haar voordeel uit, omdat zij geen concrete verbetering van haar positie aannemelijk maakte.

Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.

← Terug 7:368 · Vermelding van de gronden in de opzegging door de verpachter Verder 7:370 · Gronden waarop de rechter de pacht kan laten eindigen →