- De werkgever is verplicht het naar tijdruimte vastgestelde loon te voldoen indien de werknemer de overeengekomen arbeid geheel of gedeeltelijk niet heeft verricht, tenzij het geheel of gedeeltelijk niet verrichten van de overeengekomen arbeid in redelijkheid voor rekening van de werknemer behoort te komen.
- Indien de werknemer krachtens enige wettelijk voorgeschreven verzekering of krachtens enige verzekering of uit enig fonds waarin de deelneming is overeengekomen bij of voortvloeit uit de arbeidsovereenkomst, een geldelijke uitkering toekomt, wordt het loon verminderd met het bedrag van die uitkering.
- Indien het loon in geld op andere wijze dan naar tijdruimte is vastgesteld, zijn de bepalingen van dit artikel van toepassing, met dien verstande dat als loon wordt beschouwd het gemiddelde loon dat de werknemer, wanneer hij niet verhinderd was geweest, gedurende die tijd had kunnen verdienen.
- Het loon wordt echter verminderd met het bedrag van de onkosten die de werknemer zich door het niet-verrichten van de arbeid heeft bespaard.
- Van lid 1 kan voor de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst bij schriftelijke overeenkomst of bij regeling door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan ten nadele van de werknemer worden afgeweken.
- In geval van elkaar opvolgende arbeidsovereenkomsten als bedoeld in artikel 668a kan een afwijking als bedoeld in lid 5 voor ten hoogste in totaal zes maanden worden overeengekomen.
- Bij collectieve arbeidsovereenkomst of bij regeling door of namens een daartoe bevoegd bestuursorgaan kan de periode, bedoeld in lid 5, voor bij die overeenkomst of regeling te bepalen functies worden verlengd, mits de aan die functies verbonden werkzaamheden incidenteel van aard zijn en geen vaste omvang hebben.
- Bij regeling van Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan op verzoek van de Stichting van de Arbeid worden bepaald dat op bepaalde bedrijfstakken, of onderdelen daarvan, lid 5, 6 of 7 niet van toepassing is.
- Bij regeling van Onze Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid kan worden bepaald dat de in lid 1 genoemde verplichting geheel of gedeeltelijk niet geldt indien het niet verrichten van de overeengekomen arbeid het gevolg is van bij die regeling te bepalen buitengewone omstandigheden en aan bij die regeling te bepalen voorwaarden wordt voldaan.
- Elk beding dat ten nadele van de werknemer afwijkt van dit artikel is nietig.
Boek 7 Artikel 628 (7:628 BW)
Loon doorbetalen als de werknemer niet heeft gewerkt
Wettekst
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, geactualiseerd op 22 juli 2026.
Toelichting
Als een werknemer de afgesproken arbeid niet verricht, is de hoofdregel dat de werkgever het naar tijdruimte vastgestelde loon toch moet betalen. Alleen als het niet-werken redelijkerwijs voor rekening van de werknemer hoort te komen, vervalt die plicht. De oude gedachte dat geen arbeid altijd geen loon betekent, is daarmee omgedraaid: het risico van uitvallend werk ligt in beginsel bij de werkgever, en het is aan hem om aannemelijk te maken dat het anders ligt.
Wanneer komt het niet-werken voor rekening van de werknemer
De wet werkt dat niet in een lijstje uit; het gaat om een redelijkheidsoordeel. De vraag is steeds aan wiens kant de oorzaak ligt. Hangt het uitvallen van het werk samen met de organisatie en de bedrijfsvoering van de werkgever, dan valt het onder wat het bedrijfsrisico wordt genoemd en blijft het loon in de regel verschuldigd. Ligt de oorzaak in de persoon of het gedrag van de werknemer, bijvoorbeeld omdat hij zonder geldige reden wegblijft of werk weigert dat hij moest doen, dan kan het niet-werken voor zijn rekening komen. Ziekte staat hier los van: daarvoor geldt de eigen regeling van artikel 7:629 BW.
Wat er van het loon af mag
- Uitkeringen worden verrekend. Krijgt de werknemer over dezelfde tijd een geldelijke uitkering op grond van een wettelijk voorgeschreven verzekering, een andere verzekering of een fonds dat met de arbeidsovereenkomst samenhangt, dan gaat dat bedrag van het loon af.
- Bespaarde onkosten gaan eraf. Kosten die de werknemer zich juist door het niet-werken heeft bespaard, mogen in mindering worden gebracht.
- Ander loon dan tijdruimteloon. Is het loon anders vastgesteld, bijvoorbeeld op stukloon, dan geldt als loon het gemiddelde dat de werknemer in die tijd had kunnen verdienen als hij niet verhinderd was geweest.
Kan hiervan worden afgeweken
De hoofdregel is beschermd, maar niet zonder uitzondering. Van het eerste lid kan schriftelijk ten nadele van de werknemer worden afgeweken voor de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst; dat kan ook bij een regeling van een bevoegd bestuursorgaan. Volgen arbeidsovereenkomsten elkaar op in de zin van artikel 7:668a BW, dan mag zo'n afwijking in totaal niet meer dan zes maanden beslaan: de teller loopt dus niet bij elk nieuw contract opnieuw. Bij collectieve arbeidsovereenkomst kan die periode alleen worden verlengd voor functies waarvan het werk incidenteel is en geen vaste omvang heeft.
Daarnaast kan de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op verzoek van de Stichting van de Arbeid bepalen dat die afwijkingsmogelijkheden voor bepaalde bedrijfstakken niet gelden, en kan bij ministeriële regeling worden bepaald dat de loondoorbetalingsplicht bij bijzondere buitengewone omstandigheden geheel of gedeeltelijk vervalt.
Buiten deze uitdrukkelijk toegestane uitzonderingen is elk beding dat ten nadele van de werknemer van dit artikel afwijkt nietig. Nietig betekent dat het beding van rechtswege geen effect heeft: de werknemer hoeft er niets tegen te ondernemen en kan zich er eenvoudig op beroepen dat de afspraak niet geldt.
Een voorbeeld
Een instructeur van een sportschool wordt een maand thuisgehouden omdat de eigenaar de zaal laat verbouwen. Hij is beschikbaar om te werken, maar de werkgever heeft zelf besloten het werk tijdelijk stil te leggen. De oorzaak ligt aan de kant van de werkgever en het loon loopt door. Was hij pas twee maanden in dienst en staat in zijn schriftelijke contract een geldige uitsluiting voor de eerste zes maanden, dan kan dat anders liggen; na die zes maanden vervalt die mogelijkheid.
In de praktijk
Voor werknemers is dit artikel het antwoord op de vraag of zij betaald krijgen als de werkgever geen werk heeft: in beginsel ja, en de uitzonderingen zijn beperkt en aan vorm gebonden. Voor werkgevers betekent het dat een uitsluiting alleen werkt als zij schriftelijk is overeengekomen of bij een regeling van een bevoegd bestuursorgaan is vastgesteld, en alleen in de eerste zes maanden van de arbeidsovereenkomst, tenzij een cao die periode voor bepaalde functies verlengt; daarna kan zij niet meer worden ingeroepen.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Wie draagt het risico van een onjuiste keuring?
Een werkneemster werd door de verzekeringsgeneeskundige ongeschikt geacht voor haar eigen werk. Zij was het daar niet mee eens, verklaarde zich bereid dat werk te doen en bleek achteraf inderdaad niet ongeschikt te zijn geweest. De Hoge Raad verwierp het betoog dat de werkgever in zo'n geval zonder meer op het keuringsoordeel mag afgaan: de oorzaak van het niet werken is dan de beslissing van de werkgever om de werknemer niet toe te laten, en die komt redelijkerwijs voor rekening van de werkgever. Het loon moet dus worden doorbetaald.
-
Loon als de werknemer ten onrechte is afgekeurd
Een werknemer was arbeidsongeschikt verklaard en werd door zijn werkgever niet tot het werk toegelaten; achteraf bleek dat oordeel onjuist. Volgens de Hoge Raad komt de achteraf gebleken onjuistheid van zo'n keuringsoordeel voor rekening van de werkgever en niet van de werknemer, wanneer de werknemer zichzelf niet ongeschikt achtte, zich bereid verklaarde het eigen werk te verrichten en achteraf ook daadwerkelijk geschikt blijkt. Dat de werknemer zijn geschiktheid destijds niet met een medisch stuk had onderbouwd, maakt dat niet anders. De werknemer houdt dan recht op loon.
-
Loon doorbetalen tijdens schorsing?
Een werknemer werd op non-actief gesteld en kreeg over die periode geen loon meer. De Hoge Raad oordeelt dat een schorsing of op non-actiefstelling in de risicosfeer van de werkgever ligt en dus een oorzaak is die in redelijkheid voor zijn rekening behoort te komen, ook wanneer de aanleiding voor de maatregel bij de werknemer ligt. Zolang de arbeidsovereenkomst voortduurt kan de werkgever zich niet eenzijdig aan zijn verplichting tot loonbetaling onttrekken.
-
Niet kunnen werken door de situatie op het werk
Een werknemer bleef weg van het werk omdat de situatie op de werkvloer voor hem onhoudbaar was, terwijl hij arbeidsgeschikt was verklaard. De Hoge Raad geeft aan wat een werknemer moet stellen die zich op zulke situatieve arbeidsongeschiktheid beroept en toch loon vordert: hij moet feiten en omstandigheden aannemelijk maken waaruit volgt dat de arbeidsomstandigheden, door een oorzaak die in redelijkheid voor rekening van de werkgever komt, zodanig waren dat van hem redelijkerwijs niet kon worden gevergd het werk te verrichten. Slaagt hij daar niet in, dan bestaat geen recht op loon.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.