Boek 7 Artikel 533 (7:533 BW)

Een betaalopdracht kan stranden. Dit artikel regelt wat er dan moet gebeuren: de klant krijgt bericht van de weigering, zo mogelijk met de reden en met de manier waarop hij een feitelijke fout kan laten herstellen. En het legt de keerzijde vast: zijn alle voorwaarden uit de raamovereenkomst vervuld, dan mag de bank een toegestane opdracht niet weigeren.

De plicht om te melden

Weigert de betaaldienstverlener de opdracht uit te voeren of de betaling te starten, dan moet de gebruiker daarvan in kennis worden gesteld. Waar mogelijk hoort daar de reden bij. Berust de weigering op feitelijke onjuistheden, dan moet de klant bovendien horen langs welke weg hij die kan laten corrigeren. Alleen als Europese of nationale regels het verbieden, blijft deze informatie achterwege; de wet noemt daarvoor geen andere uitzonderingen.

Wanneer het bericht moet komen

De kennisgeving gaat zo snel mogelijk uit, op de afgesproken manier, en in elk geval binnen de uitvoeringstermijnen van artikel 7:537 BW. De klant hoort dus binnen de tijd waarin de betaling gedaan had moeten zijn te weten dat er niets is gebeurd. Zo voorkomt de regel dat iemand pas weken later ontdekt dat een betaling die hij gedaan meende te hebben, nooit is uitgevoerd.

Kosten voor het bericht

In de raamovereenkomst kan worden afgesproken dat de betaaldienstverlener voor die kennisgeving een redelijke vergoeding rekent, maar alleen als de weigering objectief gerechtvaardigd is. Ontbreekt zo'n grond, dan is er ook geen ruimte voor kosten. Verder geldt de hoofdregel van artikel 7:520 BW dat de betaaldienstverlener zijn wettelijke informatiewerk niet apart in rekening brengt.

Weigeren mag niet zomaar

Zijn alle voorwaarden uit de raamovereenkomst van de betaler vervuld, dan weigert de bank een toegestane opdracht niet. Dat geldt ongeacht wie de opdracht heeft gestart: de betaler zelf, een betaalinitiatiedienstverlener of de ontvanger. Alleen andere toepasselijke regels kunnen daaraan in de weg staan. Een bank kan een betaling dus niet tegenhouden omdat zij de ontvanger niet aanstaat of omdat zij een lopend geschil met de klant heeft.

Het gevolg voor de termijnen

Een geweigerde opdracht geldt als niet ontvangen voor de toepassing van de uitvoeringstermijnen en van de aansprakelijkheidsregels in artikel 7:543 BW en de artikelen daarna. De klok begint dus niet te lopen en de bank is niet aansprakelijk voor niet-uitvoeren van iets wat volgens de wet nooit is ontvangen. Voor de klant betekent het dat hij een nieuwe, correcte opdracht moet geven.

Een voorbeeld. Een zzp'er heeft met zijn bank afgesproken dat hij via de bankapp per dag tot een bepaald maximum mag overboeken. Hij probeert in de app in één keer een factuur van een leverancier te voldoen die ruim boven dat maximum ligt. Omdat een voorwaarde uit de raamovereenkomst niet is vervuld, mag de bank deze opdracht weigeren. Zij moet hem dan wel op de afgesproken manier laten weten dat de betaling niet doorgaat, en waarom, binnen de termijn waarin de overboeking anders zou zijn uitgevoerd. Een redelijke vergoeding voor dat bericht kan zij alleen rekenen als dat in de raamovereenkomst is bepaald; de weigering is hier objectief gerechtvaardigd. Omdat de opdracht als niet ontvangen geldt, staat de factuur nog open. De zzp'er kan de betaling opnieuw opdragen langs een weg waarvoor de limiet niet geldt, of zijn limiet laten aanpassen.