Boek 7 Artikel 328 (7:328 BW)

Wat mag een verpachter vragen voor het gebruik van zijn grond? Dit artikel beperkt dat scherp. Als tegenprestatie kan alleen een pachtprijs worden bedongen, met of zonder bijkomstige verplichtingen. En die pachtprijs moet een bedrag in Nederlands geld zijn dat uitsluitend naar tijdruimte is bepaald en niet afhangt van de prijs van producten of van andere factoren. Of en in hoeverre deze eisen ook gelden bij de bijzondere pachtvormen, volgt uit de bepalingen over die pachtvormen zelf.

Een vast bedrag per periode

De kern is dat de prijs alleen van de tijd afhangt. Een bedrag per jaar of per seizoen mag; een prijs die meebeweegt met de opbrengst, met de marktprijs van melk of aardappelen of met de winst van het bedrijf mag niet. Het gevolg is dat de pachtprijs niet stijgt of daalt met de bedrijfsresultaten van de pachter: in een goed en in een slecht jaar is hetzelfde bedrag verschuldigd.

Geen betaling in natura

Uit dezelfde regel volgt dat een deel van de oogst, arbeid of levering van producten niet als pachtprijs kan worden afgesproken. Naast de pachtprijs kunnen wel bijkomstige verplichtingen worden opgenomen, bijvoorbeeld over onderhoud. De wettekst zet die verplichtingen naast de pachtprijs: de pachtprijs is de tegenprestatie, de bijkomstige verplichtingen komen daarbij en kunnen haar niet vervangen.

• Wel. Een vast bedrag per pachtjaar in euro's.
• Niet. Een percentage van de opbrengst of een prijs die aan productprijzen is gekoppeld.

- Wel, naast de prijs. Bijkomstige verplichtingen die naast de pachtprijs zijn afgesproken.

De uitweg via de grondkamer

De grondkamer kan een afwijking van deze regels goedkeuren, hetzij vooraf op verzoek van een van de partijen, hetzij bij de toetsing van de overeenkomst. Wordt zo'n afwijking goedgekeurd, dan beoordeelt de grondkamer de afgesproken tegenprestatie naar de strekking van de regels over de hoogst toelaatbare pachtprijs. De bovengrens blijft dus van belang, ook als de vorm anders is.

Een voorbeeld: bij een reguliere pacht stelt de verpachter voor dat de pachter jaarlijks een deel van zijn oogst afstaat in plaats van geld te betalen. Zonder goedkeuring van de grondkamer kan dat niet als pachtprijs worden afgesproken. Willen partijen het toch, dan moeten zij die afwijking laten goedkeuren, en wordt beoordeeld of de waarde ervan binnen het toegestane niveau blijft.

In de praktijk

Voor de pachter betekent dit zekerheid over zijn vaste lasten: hij weet wat hij per jaar kwijt is, ook als het seizoen tegenvalt. Voor de verpachter betekent het dat de pachtprijs niet meebeweegt met de opbrengst van het bedrijf. Wie een andere vorm van tegenprestatie overweegt, kan die vooraf aan de grondkamer voorleggen, omdat een afwijking van dit artikel haar goedkeuring nodig heeft.