Boek 7 Artikel 990 (7:990 BW)

Artikel 7:990 BW opent de titel over lijfrente met een korte omschrijving. Een lijfrente is een recht op een periodieke uitkering in geld dat afhangt van het in leven zijn van een of meer personen. Drie elementen zitten erin: de uitkering is periodiek, zij bestaat uit geld, en zij loopt zolang een bepaald mens leeft. Die persoon wordt in deze titel het lijf genoemd.

Het lijf hoeft niet de ontvanger te zijn

Degene van wiens leven de uitkering afhangt, hoeft niet dezelfde te zijn als degene die het geld krijgt. Er kan een lijfrente worden gevestigd ten gunste van de een, afhankelijk van het leven van de ander. Ook kunnen er meer levens in het spel zijn, bijvoorbeeld bij een uitkering die doorloopt zolang een van twee partners nog leeft. Wie het lijf is, moet uit de afspraak blijken, want daarmee staat of valt de duur van het recht.

Wat er niet onder valt

• Uitkeringen in natura: de wet spreekt van geld, dus verzorging of huisvesting tegen betaling is geen lijfrente in deze zin.
• Een uitkering ineens: het moet gaan om een reeks betalingen, niet om één bedrag.

- Een uitkering met een vaste einddatum zonder verband met iemands leven; die is een gewone periodieke verplichting.

Uit overeenkomst of uit een andere bron

Een lijfrente kan op verschillende manieren ontstaan. Zij kan worden gekocht bij een verzekeraar, en dan is zij tegelijk een levensverzekering met alle regels van die titel. Zij kan ook worden afgesproken tussen particulieren, bijvoorbeeld wanneer iemand zijn woning of bedrijf overdraagt en in ruil daarvoor een uitkering ontvangt zolang hij leeft. En zij kan voortvloeien uit een testament. De bepalingen van deze titel gelden voor al die vormen en vullen aan wat partijen niet hebben geregeld.

Een voorbeeld. Een echtpaar draagt de boerderij over aan hun zoon en spreekt af dat hij hun maandelijks een bedrag betaalt zolang een van beiden leeft. Dat is een lijfrente: de uitkering is periodiek, in geld, en afhankelijk van het leven van twee personen. Blijft hij in gebreke, dan geldt de bijzondere regeling van artikel 7:991 BW; overlijdt het laatste lijf, dan bepaalt artikel 7:992 BW hoe de laatste termijn wordt berekend.

In de praktijk

Leg bij een lijfrente tussen particulieren nauwkeurig vast van wiens leven de uitkering afhangt, hoe hoog zij is, wanneer zij vervalt en of zij wordt geïndexeerd. Bedenk ook wat er gebeurt als de schuldenaar overlijdt of failliet gaat: zonder zekerheid kan een lijfrente die op papier levenslang loopt, in de praktijk snel eindigen.