- Zodra de verzekeringnemer of de verzekerde van de verwezenlijking van het risico of het ophanden zijn daarvan op de hoogte is, of behoort te zijn, is elk hunner, naar mate hij daartoe in de gelegenheid is, verplicht binnen redelijke grenzen alle maatregelen te nemen, die tot voorkoming of vermindering van de schade kunnen leiden.
- De verzekeraar vergoedt de kosten aan het nemen van de in lid 1 bedoelde maatregelen verbonden, en de schade aan zaken die daarbij worden ingezet.
- Indien de verzekerde de in lid 1 bedoelde verplichting niet is nagekomen, kan de verzekeraar de uitkering verminderen met de schade die hij daardoor lijdt.
Boek 7 Artikel 957 (7:957 BW)
Plicht om schade te voorkomen of te beperken en de kosten daarvan
Wettekst
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, geactualiseerd op 22 juli 2026.
Toelichting
Artikel 7:957 BW verplicht de verzekeringnemer en de verzekerde om in actie te komen zodra zij weten, of behoren te weten, dat het risico zich verwezenlijkt of dreigt te verwezenlijken. Ieder van hen moet dan, voor zover hij daartoe in de gelegenheid is, binnen redelijke grenzen alle maatregelen nemen die de schade kunnen voorkomen of verminderen. Daar staat iets tegenover: de kosten van die maatregelen komen voor rekening van de verzekeraar, net als de schade aan zaken die daarbij worden ingezet.
Wat er van je wordt verwacht
De norm is wat redelijk is in de gegeven situatie. Je hoeft geen heldendaden te verrichten en geen onverantwoorde risico's te nemen. Wel wordt verwacht dat je doet wat een verstandig mens zou doen die niet verzekerd is: de hoofdkraan dichtdraaien bij een lekkage, de brandweer bellen, spullen uit een ondergelopen kelder halen, een beschadigd dak afdekken, een openstaande deur na een inbraak laten repareren. De plicht geldt ook al vóórdat er schade is, zodra die dreigt.
Wie moet handelen
Zowel de verzekeringnemer als de verzekerde, elk naar de mate waarin hij daartoe in de gelegenheid is. Wie op vakantie is en van niets weet, kan niets doen en valt niets te verwijten. Wie ter plaatse is en werkeloos toekijkt terwijl het water binnenstroomt, wel. Het gaat dus om een inspanning naar vermogen en niet om een resultaat.
De kosten en de zaken die je inzet
De verzekeraar vergoedt de kosten van de maatregelen en de schade aan zaken die daarbij worden gebruikt. Wie zijn eigen aanhanger beschadigt bij het redden van de inboedel, krijgt die schade vergoed. Deze kosten komen bovenop de verzekerde som: artikel 7:959 BW bepaalt dat zij ten laste van de verzekeraar komen ook al wordt daardoor, samen met de schadevergoeding, het verzekerde bedrag overschreden. Dat is precies de bedoeling, want anders zou het lonen om niets te doen. Volledig is die vergoeding wel alleen bij volledige verzekering: is de waarde van de onbeschadigde zaak niet ten volle verzekerd, dan komen deze kosten volgens het tweede lid van artikel 7:959 BW slechts naar evenredigheid ten laste van de verzekeraar.
Wat als je niets doet
Komt de verzekerde de plicht niet na, dan kan de verzekeraar de uitkering verminderen met de schade die hij daardoor lijdt. Het gaat dus om een correctie ter grootte van het nadeel, niet om verval van het hele recht. Kan de verzekeraar niet aantonen dat de schade groter is geworden door het stilzitten, dan blijft de uitkering volledig.
Een voorbeeld. Tijdens een storm waait een dakpan weg en er ontstaat een gat. De bewoner ziet dat en doet niets; drie dagen later is de zolder doorweekt. De verzekeraar mag de uitkering verminderen met het deel van de waterschade dat een tijdelijke afdekking had voorkomen. Had de bewoner wel een zeil laten aanbrengen, dan waren de kosten daarvan vergoed, ook als de verzekerde som daardoor werd overschreden.
In de praktijk
Handel eerst en bel daarna; wachten op toestemming van de verzekeraar hoeft niet als er direct gevaar dreigt. Bewaar bonnen van alles wat je uitgeeft om erger te voorkomen, maak foto's van de situatie voor en na, en meld de schade zo spoedig mogelijk zoals artikel 7:941 BW voorschrijft. Blijf binnen redelijke grenzen: buitensporige uitgaven hoeven niet te worden vergoed.
Relevante jurisprudentie
Deze uitspraken bepalen hoe dit artikel wordt toegepast.
-
Was er wel onmiddellijk dreigend gevaar?
Met asbest verontreinigde cacao werd gereinigd en naar een andere loods overgebracht; die kosten werden onder art. 283 K (oud), de voorganger van deze bepaling, als bereddingskosten geclaimd. De Hoge Raad oordeelt dat het hof ontoereikend heeft gemotiveerd waarom sprake was van onmiddellijk dreigend gevaar: het hof is niet ingegaan op de stellingen van de verzekeraars dat de cacao eenvoudig kon worden gereinigd en dat uitlevering heeft plaatsgevonden zonder voorafgaande verplaatsing. Het arrest van het hof wordt vernietigd en de zaak verwezen. Het dreigende gevaar moet dus concreet worden vastgesteld voordat de kosten voor vergoeding in aanmerking komen.
-
Wanneer zijn kosten bereddingskosten?
Na verontreiniging met asbest claimde de verzekerde de kosten van verwijdering en vervanging van een dak als bereddingskosten. De Hoge Raad oordeelt dat een maatregel die nodig is om onmiddellijk dreigend gevaar af te wenden of schade te beperken als bijzondere maatregel geldt, ook al zou diezelfde maatregel onder andere omstandigheden tot het normale onderhoud behoren. Ook kosten van vervanging kunnen bereddingskosten zijn wanneer de zaak door het wegnemen van het gevaar haar functie verliest. Dat sluit aan bij het doel van de bepaling: voorkomen dat een verzekerde maatregelen achterwege laat.
Uitspraken via rechtspraak.nl. De samenvattingen zijn van de redactie.