- De afgaande en opkomende pachters zijn verplicht elkander over en weer met al datgene te gerieven, wat vereist wordt om het betrekken en het verlaten van het gepachte gemakkelijker te maken, zowel wat betreft het gebruik voor het volgende jaar, het inoogsten van nog te velde staande vruchten en het betrekken van de gebouwen als anderszins.
- De te dezen nalatige pachter is zowel jegens de andere pachter als jegens de verpachter tot schadevergoeding gehouden.
Boek 7 Artikel 360 (7:360 BW)
Samenwerking tussen de vertrekkende en de nieuwe pachter
Wettekst
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, geactualiseerd op 22 juli 2026.
Toelichting
Bij een wisseling van pachter overlappen twee bedrijven elkaar een tijd: de een moet nog oogsten en opruimen, de ander wil al zaaien, inrichten en vee onderbrengen. Dit artikel verplicht beiden om elkaar daarbij tegemoet te komen. Werkt een van hen niet mee, dan is hij schadeplichtig, en niet alleen tegenover de andere pachter maar ook tegenover de verpachter.
Voor wie geldt dit
De regel geldt tussen de afgaande pachter, die vertrekt, en de opkomende pachter, die het gepachte overneemt. Ieder van hen heeft een eigen pachtovereenkomst met de verpachter, de een die afloopt en de ander die begint. Voor hun onderlinge samenwerking hoeven zij niet via de verpachter te gaan: de opkomende pachter kan de afgaande pachter op grond van dit artikel zelf aanspreken, en omgekeerd. Daarnaast beschermt de regel de verpachter, die er belang bij heeft dat de overgang zonder schade verloopt.
Waar de samenwerking over gaat
De wet noemt een aantal terreinen en houdt het daarna open. Het gaat om alles wat nodig is om het verlaten en het betrekken van het gepachte soepel te laten verlopen.
- Het gebruik voor het volgende jaar: de nieuwe pachter moet tijdig grondbewerking en inzaai kunnen doen.
- Nog te velde staande vruchten: de vertrekkende pachter moet zijn gewas nog kunnen binnenhalen.
- De gebouwen: opslag, stalling en woonruimte moeten gefaseerd kunnen worden vrijgemaakt en betrokken.
- Al het overige dat redelijkerwijs bij zo'n wisseling komt kijken, zoals toegang over het erf en het delen van sleutels en gegevens.
Een voorbeeld. De pacht eindigt op een datum waarop de maïs van de vertrekkende pachter nog niet rijp is, terwijl de opkomende pachter zijn wintergerst wil zaaien. De een moet de ander over zijn land laten rijden om te oogsten, de ander moet accepteren dat een deel van het perceel pas later beschikbaar komt. Stuurt een van beiden aan op een patstelling, dan draagt hij de schade die daaruit voortkomt.
Wat de sanctie inhoudt
De nalatige pachter is tot schadevergoeding gehouden, zowel tegenover de andere pachter als tegenover de verpachter. Een misgelopen oogst of een verlate inzaai treft het bedrijf van de andere pachter; schade aan de staat van het gepachte of een vertraagde ingebruikname kan daarnaast de verpachter raken. Ieder van hen kan zijn eigen schade vorderen. De wet noemt geen vast bedrag; het gaat om de werkelijke schade die door het gebrek aan medewerking is ontstaan.
In de praktijk
Regel de overgang vooraf en schriftelijk. Spreek af wie wanneer welk perceel gebruikt, hoe lang gewas mag blijven staan, wie welk deel van de gebouwen op welk moment leegmaakt en wie de kosten van tijdelijk medegebruik draagt. Betrek de verpachter erbij, want hij heeft er belang bij en kan vaak bemiddelen. Blijft overleg uit, dan is dit artikel de bodem: meewerken is niet vrijblijvend, en wie niet meewerkt, kan worden aangesproken op de schade die daardoor ontstaat.