- De werkgever mag geen onderscheid maken tussen werknemers op grond van een verschil in arbeidsduur in de voorwaarden waaronder een arbeidsovereenkomst wordt aangegaan, voortgezet dan wel opgezegd, tenzij een dergelijk onderscheid objectief gerechtvaardigd is.
- Een beding in strijd met lid 1 is nietig.
- Het College, genoemd in artikel 1 van de Wet College voor de rechten van de mens, kan onderzoeken of een onderscheid is of wordt gemaakt als bedoeld in lid 1. De artikelen 10, 11, 12, 13, 22 en 23 van de Wet College voor de rechten van de mens zijn van overeenkomstige toepassing.
- De werkgever mag de werknemer niet benadelen wegens de omstandigheid dat de werknemer in of buiten rechte een beroep heeft gedaan op het bepaalde in lid 1 of terzake bijstand heeft verleend.
Boek 7 Artikel 648 (7:648 BW)
Verbod op onderscheid naar arbeidsduur
Wettekst
Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, geactualiseerd op 22 juli 2026.
Toelichting
Wie in deeltijd werkt, mag daarvoor niet worden gestraft. Het aantal uren dat iemand werkt mag voor de werkgever geen grond zijn om hem anders te behandelen, niet bij het sluiten van de arbeidsovereenkomst, niet tijdens het dienstverband en niet bij de opzegging ervan. Deeltijders en voltijders moeten dus in beginsel dezelfde arbeidsvoorwaarden krijgen, naar rato van hun uren. Alleen als er een objectieve rechtvaardiging is, kan onderscheid overeind blijven.
Waar het verbod op ziet
- Het aangaan. Wie in deeltijd in dienst komt een lager uurloon of een ongunstiger onkostenregeling geven dan de voltijder in dezelfde functie.
- Het voortzetten. Deeltijders buiten een winstdelingsregeling, een ploegentoeslag of een pensioenregeling houden die voltijders wel krijgen.
- Het opzeggen. Bij een reorganisatie eerst de deeltijders laten gaan, enkel omdat zij minder uren werken.
Minder uren, evenredig minder
Het artikel verbiedt onderscheid op grond van een verschil in arbeidsduur. Krijgt iemand die de helft van de uren werkt de helft van het maandloon, dan wordt hij niet anders behandeld: dezelfde maatstaf wordt toegepast op een kleinere omvang. Het Europese recht kent in de richtlijn over deeltijdarbeid hetzelfde uitgangspunt onder de naam pro-rata-temporisbeginsel, toe te passen waar dat passend is. Het artikel zelf geeft geen rekenregel per arbeidsvoorwaarde. Waar het om draait, is of de deeltijder in verhouding tot zijn uren even goed af is als de voltijder. Dat is niet zo als een vaste vergoeding alleen naar voltijders gaat, of als een voorziening zoals een plek in de bedrijfskinderopvang alleen openstaat voor wie vijf dagen werkt.
De objectieve rechtvaardiging
Onderscheid kan door de beugel als het objectief gerechtvaardigd is. Dat vraagt om een legitiem doel dat niets met de arbeidsduur op zichzelf te maken heeft, en om een middel dat geschikt en noodzakelijk is om dat doel te bereiken. Of daaraan is voldaan, wordt per geval beoordeeld. De werkgever die zich hierop beroept, moet het kunnen uitleggen.
Wat de werknemer kan doen
Volgens het tweede lid heeft een afspraak die met het verbod botst geen rechtsgevolg: zij is nietig. Het College voor de rechten van de mens kan op grond van het derde lid onderzoeken of onderscheid wordt gemaakt; de werknemer kan daarnaast de zaak aan de kantonrechter voorleggen. Het vierde lid voorkomt represailles. Wie in of buiten rechte een beroep doet op het verbod, of een ander daarbij bijstand verleent, mag daarvoor door de werkgever niet worden benadeeld.
Een organisatie geeft alle medewerkers een vaste maandelijkse thuiswerkvergoeding, maar sluit wie minder dan drie dagen werkt daarvan uit. Zonder overtuigende rechtvaardiging is dat verboden onderscheid naar arbeidsduur. Een vergoeding die meebeweegt met het aantal thuiswerkdagen zou wél toelaatbaar zijn, want die is evenredig.
In de praktijk
Of een verschil evenredig is, blijkt door de arbeidsvoorwaarden van een deeltijder post voor post naast die van een voltijdcollega in dezelfde functie te leggen. Een regeling die naar arbeidsduur wordt omgerekend, past op iedereen dezelfde maatstaf toe; een urendrempel die deeltijders geheel uitsluit doet dat niet en is alleen toelaatbaar als daarvoor een objectieve rechtvaardiging bestaat. Omdat de werkgever die rechtvaardiging moet kunnen aantonen, maakt een vastgelegde motivering voor zo'n drempel het bewijs eenvoudiger.