Boek 7 Artikel 43 (7:43 BW)

Betaalt een koper niet in geld maar door acceptatie van handelspapier, dan verandert de positie van de verkoper. Dit artikel bepaalt dat het recht van reclame vervalt als de koper voor de volle koopprijs zulk papier heeft geaccepteerd. Heeft hij dat voor een deel gedaan, dan kan de verkoper zijn recht alleen uitoefenen als hij daarvoor zekerheid stelt.

Wat handelspapier hier betekent

Het gaat om waardepapieren die in de handel als betaalmiddel of als betalingstoezegging circuleren, zoals een wissel die de koper accepteert. Door de acceptatie verbindt de koper zich tegenover degene die het papier houdt, en dat kan na doorgifte iemand anders zijn dan de verkoper. Het papier gaat daarmee een eigen leven leiden, los van de koopovereenkomst.

Waarom het recht dan vervalt

Zou de verkoper de zaak kunnen terugvorderen terwijl de koper ook nog op het papier kan worden aangesproken, dan zou de koper twee keer moeten leveren: zijn zaak kwijt én betalen aan de houder van het papier. Dat wil de wet voorkomen. Bij acceptatie voor de volle prijs is de verkoper geacht zijn zekerheid in het papier te hebben gevonden en verliest hij de terugvorderingsbevoegdheid.

Bij gedeeltelijke acceptatie

Is er slechts voor een deel van de prijs geaccepteerd, dan mag de verkoper wel terugvorderen, maar niet zonder meer. Hij moet ten behoeve van de koper zekerheid stellen voor wat die uit hoofde van zijn acceptatie zou moeten betalen. Zo blijft de koper beschermd tegen dubbele belasting: raakt hij de zaak kwijt, dan is hij gedekt voor wat hij op het papier nog moet voldoen.

Een voorbeeld

Een groothandel levert een partij goederen en aanvaardt dat de afnemer voor de helft van het bedrag een wissel accepteert; de andere helft zou per bank volgen. Die bankbetaling blijft uit. De groothandel wil de goederen terughalen. Dat kan, maar alleen als zij zekerheid stelt voor het bedrag waarvoor de afnemer door de acceptatie nog kan worden aangesproken, bijvoorbeeld met een bankgarantie.

In de praktijk

Deze bepaling speelt vooral in de internationale en de traditionele groothandel, waar met wissels wordt gewerkt.

• Weet wat u aanvaardt. Acceptatie voor de volle prijs kost u het recht van reclame.
• Reken door wat een deelacceptatie u kost als u later toch wilt terugvorderen; de zekerheidstelling is geen formaliteit.
• Overweeg andere zekerheden zoals een eigendomsvoorbehoud, dat naast betalingsafspraken kan blijven bestaan.
• Leg vast welk deel van de prijs waarmee is voldaan, want daarop is de hele regeling gebouwd.