← Terug 7:394 · Herziening van de vergoeding voor natuurverplichtingen Verder 7:396 · Teeltpacht voor gewassen die vruchtwisseling nodig hebben →

Boek 7 Artikel 395 (7:395 BW)

Pacht van kleine percelen los land buiten het grootste deel van de regeling

Wettekst

  1. De artikelen 313 lid 2, 317–329, 332, 333, 348 leden 2–4, 350, 363, 364 en 366–384 zijn niet van toepassing op pachtovereenkomsten betreffende los land dat niet groter is dan één hectare.
  2. De grondkamer is bevoegd hetzij voor haar gehele ressort, hetzij voor een gedeelte daarvan, bij besluit voor een bepaalde tak van bodemcultuur de in het vorige lid genoemde oppervlakte te verlagen, doch niet tot minder dan 50 are. De besluiten van de grondkamer worden in de Nederlandse Staatscourant bekendgemaakt.
  3. Dit besluit behoeft de goedkeuring van Onze Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit.
  4. Overeenkomsten, in welke vorm en onder welke benaming ook aangegaan welke tot gevolg hebben dat door de ene partij aan de andere partij, – daaronder begrepen natuurlijke of rechtspersonen die in een samenwerkingsverband een landbouwbedrijf uitoefenen – tegen voldoening van een tegenprestatie los land in gebruik wordt gegeven ter uitoefening van de landbouw, gelden voor de toepassing van dit artikel als één overeenkomst. Voor de toepassing van dit artikel worden mede als één overeenkomst in aanmerking genomen die overeenkomsten waarvan op grond van feiten en omstandigheden moet worden aangenomen dat zij niet of voor een andere oppervlakte gesloten zouden zijn indien de oppervlaktegrenzen als bedoeld in dit artikel niet zouden zijn gesteld.

Bron: wetten.overheid.nl — Burgerlijk Wetboek Boek 7, geactualiseerd op 22 juli 2026.

Toelichting

Voor kleine stukjes los land is de volle pachtregeling met termijnen, prijstoetsing, voorkeursrecht en beëindigingsbescherming te zwaar. Dit artikel schakelt daarom een groot deel van die regeling uit voor pachtovereenkomsten over los land van niet meer dan één hectare. Wat overblijft, zijn vooral de algemene regels: partijen spreken af wat zij afspreken, met veel minder wettelijke sturing.

Voor wie geldt dit

Het gaat uitsluitend om los land, dus niet om een hoeve met gebouwen, en om een oppervlakte die de grens niet overschrijdt. Wordt die grens wel overschreden, dan geldt de gewone regeling onverkort. De uitzondering is dus scherp begrensd en werkt als een drempel: net eronder een licht regime, net erboven het volle.

De grondkamer kan de grens verlagen

De wet laat ruimte voor regionale verschillen. De grondkamer kan bij besluit, voor haar hele gebied of voor een deel daarvan, en voor een bepaalde tak van bodemcultuur, de oppervlakte verlagen, maar niet verder dan tot 50 are. Die besluiten worden bekendgemaakt in de Staatscourant en behoeven de goedkeuring van de minister die over landbouw en natuur gaat. In tuinbouwgebieden waar op kleine oppervlakten volwaardig wordt geteeld, kan die verlaging zinvol zijn.

  • De hoofdregel: één hectare als bovengrens.
  • De ondergrens van een verlaging: 50 are; lager kan de grondkamer niet gaan.

- Publicatie en goedkeuring zijn voorwaarden; een niet bekendgemaakt besluit werkt niet.

Optellen in plaats van opknippen

Het gevaar van een oppervlaktegrens is voor de hand liggend: wie tien losse contracten van negentig are sluit, zou het hele beschermende regime kunnen ontlopen. De wet sluit dat af. Alle overeenkomsten waardoor tegen een tegenprestatie los land voor de landbouw in gebruik wordt gegeven aan dezelfde partij, gelden voor dit artikel samen als één overeenkomst. Daarbij tellen ook samenwerkingsverbanden mee waarin een landbouwbedrijf wordt uitgeoefend.

De wet gaat nog een stap verder. Ook overeenkomsten waarvan uit de feiten en omstandigheden moet worden afgeleid dat zij niet, of voor een andere oppervlakte, zouden zijn gesloten als deze grens er niet was, tellen als één geheel. Het gaat dus niet om de vorm of de benaming, maar om wat er werkelijk is gebeurd.

Een voorbeeld. Een verpachter geeft dezelfde teler in drie afzonderlijke contracten telkens negentig are in gebruik, met verschillende ingangsdata maar op aaneengesloten percelen. Op papier blijft elk contract onder de grens. In werkelijkheid gaat het om ruim twee en een halve hectare aan één gebruiker, en dan geldt de volle pachtregeling.

In de praktijk

Voor de pachter: tel op wat u van dezelfde verpachter in gebruik hebt voordat u aanneemt dat u buiten de bescherming valt; het verschil is groot, want het gaat om duur, prijstoetsing en voorkeursrecht. Voor de verpachter: het opknippen van percelen om onder de grens te blijven werkt niet en levert bij een geschil een zwakke positie op. Leg in beide gevallen vast welke percelen het betreft en hoe groot ze zijn, want de oppervlakte is hier bepalend.

Redactionele toelichting . Geen juridisch advies.
← Terug 7:394 · Herziening van de vergoeding voor natuurverplichtingen Verder 7:396 · Teeltpacht voor gewassen die vruchtwisseling nodig hebben →