Boek 7 Artikel 868 (7:868 BW)

Een borg die heeft betaald, kan zich verhalen op de hoofdschuldenaar. Maar die hoeft niet zonder meer te betalen. Dit artikel geeft hem de verweermiddelen die hij op het moment van ontstaan van de verhaalsvordering tegenover de schuldeiser had. Wat hij tegen de oorspronkelijke schuldeiser had kunnen inbrengen, kan hij dus ook tegen de borg inbrengen.

Waarom dit nodig is

De hoofdschuldenaar mag er niet op achteruitgaan doordat er ineens een andere partij tegenover hem staat. Zonder deze regel zou de borg door te betalen een sterkere positie kunnen verwerven dan de schuldeiser zelf had. Zou de schuld bijvoorbeeld al gedeeltelijk zijn voldaan, of zou de vordering zijn verjaard, dan zou de hoofdschuldenaar dat via de omweg van het verhaal niet meer kunnen aanvoeren. De wet voorkomt dat.

Het peilmoment

Beslissend is het tijdstip waarop de verhaalsvordering ontstond, dus het moment waarop de borg betaalde. Verweren die de hoofdschuldenaar op dat moment had, blijven bruikbaar. Wat daarna is gebeurd in zijn verhouding met de schuldeiser, doet niet meer ter zake voor de vraag wat hij tegen de borg kan inbrengen.

Meelopende regels

De bepaling verklaart daarnaast het tweede en het vierde lid van artikel 6:11 BW van overeenkomstige toepassing. Het tweede lid sluit uit dat de hoofdschuldenaar zich beroept op een verweer dat is ontstaan uit een rechtshandeling die de schuldeiser na het ontstaan van beide verbintenissen met of jegens hem heeft verricht. Het vierde lid geeft voorrang aan wat uit de rechtsverhouding tussen de hoofdschuldenaar en de borg zelf voortvloeit.

Een voorbeeld: een borg betaalt de schuldeiser een bedrag dat volgens de hoofdschuldenaar deels al was voldaan. Wordt de hoofdschuldenaar vervolgens door de borg aangesproken, dan kan hij aanvoeren dat er in werkelijkheid minder openstond. De borg kan zich er niet op beroepen dat hij nu eenmaal het volle bedrag heeft betaald.

Wat dit betekent voor de borg

Voor de borg volgt hieruit een praktische waarschuwing: betaal niet zonder na te gaan of er wel iets, en zo ja hoeveel, verschuldigd is. Betaalt hij meer dan er openstond, dan kan hij dat meerdere niet op de hoofdschuldenaar afwentelen. Hij kan zich bij die controle laten helpen door de verweermiddelen die hij zelf op grond van artikel 7:852 BW tegenover de schuldeiser kan inroepen.

In de praktijk

Voor de hoofdschuldenaar: wordt u door de borg aangesproken, ga dan na wat u op het moment van zijn betaling tegen de schuldeiser had kunnen inbrengen; die verweren staan u nog steeds ten dienste. Voor de borg: vraag vóór betaling een specificatie op en overleg met de hoofdschuldenaar, want een te ruimhartige betaling komt voor uw eigen rekening.