Boek 7 Artikel 444 (7:444 BW)

Bij een geschil over het einde van een agentuurovereenkomst is haast geboden. Artikel 7:444 BW bepaalt dat vorderingen die op artikel 7:439 BW of artikel 7:440 BW steunen al na één jaar verjaren, gerekend vanaf het feit waardoor de vordering ontstond. Dat is fors korter dan de termijnen die normaal voor contractuele vorderingen gelden, en die korte termijn wordt in de praktijk regelmatig over het hoofd gezien.

Welke vorderingen

Het gaat om aanspraken die voortkomen uit de bepaling over onregelmatige beëindiging en over de dringende reden, en uit de bepaling over ontbinding door de kantonrechter. Denk aan de schadeplicht na een beëindiging zonder termijn en aan de vergoedingen die de rechter bij een ontbinding kan toekennen. De omvang van die aanspraken volgt uit artikel 7:441 BW; ook zo'n vordering valt onder deze korte termijn, want zij is op de genoemde artikelen gegrond.

Wanneer de termijn begint

De termijn loopt vanaf het feit dat de vordering deed ontstaan. Bij een beëindiging per direct is dat in de regel de dag waarop die beëindiging plaatsvond. Bij een ontbinding door de rechter is dat de ontbinding zelf: pas door die uitspraak ontstaat de aanspraak, en niet al door de omstandigheden die eraan voorafgingen. Het gaat dus niet om de dag waarop iemand ontdekt dat hij schade lijdt of om de dag waarop een advocaat het dossier krijgt.

Wat er buiten valt

Niet elke aanspraak rond het einde van een agentuur verjaart zo snel. De klantenvergoeding van artikel 7:442 BW heeft een eigen regeling: die vervalt als de agent niet binnen een jaar na het einde meldt dat hij haar verlangt, wat iets anders is dan verjaring. Ook gewone vorderingen tot betaling van achterstallige provisie vallen niet onder dit artikel; daarvoor gelden de algemene verjaringsregels van het Burgerlijk Wetboek.

De verjaring stuiten

Een verjaringstermijn kan worden gestuit, waarna een nieuwe termijn gaat lopen. Dat kan onder meer met een schriftelijke aanmaning of een ondubbelzinnige mededeling waarin de aanspraak wordt voorbehouden; de algemene regels daarover staan in Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek. Praktisch betekent dit dat wie nog onderhandelt over een regeling, ondertussen de termijn moet bewaken en zo nodig schriftelijk moet stuiten. Onderhandelen op zichzelf houdt de klok niet stil.

Een voorbeeld. Een agent wordt in maart per direct aan de kant gezet zonder deugdelijke reden. Partijen praten een jaar lang over een regeling en komen er niet uit. Als hij pas daarna naar de rechter stapt, kan de principaal zich met succes op verjaring beroepen, tenzij de agent tussentijds schriftelijk heeft gestuit.

In de praktijk

Zet bij het einde van een agentuur meteen twee data in de agenda: een jaar na de beëindiging voor de vorderingen uit dit artikel, en een jaar na het einde voor de mededeling over de klantenvergoeding. Van deze bepaling kan volgens artikel 7:445 BW niet worden afgeweken, dus een langere termijn afspreken helpt niet. Voor de principaal betekent hetzelfde artikel dat hij na een jaar in beginsel rust heeft, maar dat een tijdige stuiting die rust ongedaan maakt.