Boek 7 Artikel 59 (7:59 BW)

Reclame voor leningen moet de consument een eerlijk beeld geven van wat het krediet kost. Dit artikel koppelt daaraan een duidelijke sanctie: neemt een kredietgever de standaardinformatie die de Europese richtlijn voor kredietreclame voorschrijft niet in acht, dan verricht hij daarmee een oneerlijke handelspraktijk in de zin van artikel 6:193b BW. Voor reclame voor effectenkrediet gelden bovendien eigen, extra eisen.

Voor wie geldt dit

De bepaling richt zich tot de kredietgever, dus tot degene die beroeps- of bedrijfsmatig krediet verleent of toezegt. Zij beschermt de consument: de natuurlijke persoon die buiten zijn beroep of bedrijf leent. Een advertentie tussen ondernemers valt er niet onder, net zomin als reclame voor kredietvormen die de wet van deze regeling uitzondert.

Wat er in de reclame moet staan

De richtlijn schrijft standaardinformatie voor die in elke reclame moet terugkomen zodra daarin een rentevoet of een cijfer over de kosten wordt genoemd. Het gaat om gegevens waarmee de consument aanbiedingen kan vergelijken, zoals de rentevoet, het kredietbedrag, het jaarlijks kostenpercentage, de looptijd en het totale door hem te betalen bedrag. Die informatie moet op een duidelijke, beknopte en opvallende manier worden gepresenteerd, en niet verstopt in de voorwaarden onderaan de pagina.

De aparte regels voor effectenkrediet

Bij effectenkrediet, waarbij de consument met geleend geld belegt en zijn portefeuille als onderpand geeft, gelden eigen regels. Het tweede lid stelt twee eisen. De reclame moet vermelden dat het om doorlopend krediet tegen onderpand van een effectenportefeuille gaat en dat de kredietlimiet afhangt van de waarde van die portefeuille. Daarnaast moet de kredietgever de onderdelen van artikel 4 van de richtlijn in acht nemen die lid 2 onder b uitdrukkelijk noemt: de leden 1, 3 en 4, en uit de opsomming van lid 2 alleen onderdeel a. Wordt aan een van die eisen niet voldaan, dan is er eveneens sprake van een oneerlijke handelspraktijk.

De twee onderdelen van het tweede lid zijn verbonden door het woord 'of'. Elk van beide levert dus op zichzelf een oneerlijke handelspraktijk op: een reclame die de standaardinformatie wel bevat maar de vermelding van onderdeel a mist, voldoet evenmin als een reclame die het onderpand en de koppeling met de portefeuille noemt maar de voorgeschreven onderdelen van artikel 4 van de richtlijn niet in acht neemt. Het eerste lid zondert effectenkrediet uitdrukkelijk uit, zodat voor die reclame alleen het tweede lid geldt.

Wat de consument eraan heeft

Doordat de wet de overtreding als oneerlijke handelspraktijk aanmerkt, komt de hele regeling daarover uit Boek 6 in beeld. De consument die door zo'n reclame is misleid en daardoor een overeenkomst heeft gesloten, kan die overeenkomst aantasten en schadevergoeding vorderen. De rechter kan daarbij van de handelaar verlangen dat hij bewijst dat zijn informatie juist en volledig was, voor zover hij dat gelet op de omstandigheden van het geval en de belangen van beide partijen passend vindt. Daarnaast kan de toezichthouder optreden tegen de aanbieder.

Een aanbieder adverteert met een aantrekkelijk maandbedrag voor een persoonlijke lening, maar noemt het jaarlijks kostenpercentage en de looptijd niet. Wie op die advertentie afgaat, ziet niet dat de lening door de lange looptijd veel meer kost dan het maandbedrag suggereert. Zo'n advertentie mist gegevens die de standaardinformatie voorschrijft en valt daarmee onder dit artikel.

In de praktijk

Voor de consument biedt dit artikel een aanknopingspunt wanneer de cijfers in een advertentie niet overeenkomen met wat in de reclame had moeten staan. Voor de aanbieder betekent het dat een onvolledige reclame-uiting niet alleen een kwestie voor de toezichthouder is, maar de consument zelf een civiele actie kan geven. Voor de informatie die vóór het sluiten van het contract moet worden verstrekt, bevat de wet afzonderlijke bepalingen.