Boek 7 Artikel 16 (7:16 BW)

Stel dat iemand na de koop naar de rechter stapt en beweert dat de gekochte zaak eigenlijk van hem is, of dat er een recht op rust waarvan de koper niets wist. Dit artikel bepaalt dan dat de verkoper zich in die procedure moet mengen om de belangen van de koper te verdedigen. De koper staat er dus niet alleen voor tegenover een derde die zijn aankoop betwist.

Wanneer geldt deze plicht

De plicht ontstaat in twee situaties. De eerste is een vordering tot uitwinning: iemand stelt een beter recht te hebben en wil de zaak opeisen. De tweede is een vordering tot erkenning van een recht waarmee de zaak niet belast had mogen zijn, bijvoorbeeld een erfdienstbaarheid, een pandrecht of een gebruiksrecht dat de verkoper had moeten opruimen. In beide gevallen wordt de koper aangesproken op iets wat in de verhouding tot zijn verkoper aan die verkoper te wijten is.

Wat de verkoper moet doen

Hij moet in het geding komen. Dat is meer dan wat advies geven of een verklaring afleggen: hij wordt zelf partij en voert het verweer mee. De praktische weg daarnaartoe is dat de koper hem in vrijwaring oproept, zodat in één procedure zowel de vordering van de derde als de verhouding tussen koper en verkoper wordt beoordeeld. De regels voor die oproeping staan in het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering.

Weigert de verkoper te verschijnen, dan blijft hij aansprakelijk voor de gevolgen. Verliest de koper de procedure en raakt hij de zaak kwijt of moet hij een beperking dulden, dan kan hij zich tot de verkoper wenden voor de schade en voor de kosten die hij heeft moeten maken.

Waarom dit belangrijk is

De verkoper weet doorgaans veel beter waar de zaak vandaan komt. Hij heeft de eerdere akten, de correspondentie en de geschiedenis van het object. Het is dus efficiënt én rechtvaardig dat hij het verweer voert tegen iemand die stelt dat de verkoper nooit had mogen verkopen wat hij verkocht. Voor de koper voorkomt het bovendien dat hij in twee opeenvolgende procedures moet vechten: eerst tegen de derde en daarna tegen zijn verkoper.

Een voorbeeld

U koopt een graafmachine van een handelaar. Een half jaar later meldt zich een leasemaatschappij die stelt dat de machine nooit van de handelaar was en de teruggave vordert. U roept de handelaar in vrijwaring op; hij moet dan in de procedure verschijnen en verdedigen dat hij bevoegd was te verkopen. Blijkt de leasemaatschappij gelijk te hebben, dan bent u de machine kwijt, maar hebt u een vordering op de handelaar voor de koopprijs en uw schade.

In de praktijk

Wordt u aangesproken over iets wat u hebt gekocht, onderneem dan meteen twee stappen.

• Waarschuw uw verkoper schriftelijk, met een omschrijving van de vordering en het verzoek zich te melden. Dat legt vast dat u hem tijdig hebt betrokken.
• Overweeg een oproeping in vrijwaring zodra er een procedure loopt; dat moet in een vroeg stadium gebeuren, dus wacht niet tot de zaak inhoudelijk op gang is.
• Bewaar alle stukken van de aankoop. Factuur, akte en correspondentie bepalen wat u van de verkoper kunt vragen.