Boek 7 Artikel 404 (7:404 BW)

Wie een bepaalde advocaat, arts of adviseur inschakelt, wil meestal juist die persoon. Dit artikel sluit daarbij aan. Is de opdracht verleend met het oog op een persoon die samen met de opdrachtnemer of bij hem in dienst een beroep of bedrijf uitoefent, dan moet die persoon de werkzaamheden die voor de uitvoering nodig zijn zelf verrichten. Alleen voor zover uit de opdracht voortvloeit dat hij het onder zijn verantwoordelijkheid door anderen mag laten doen, kan hij werk aan anderen overlaten.

Opdrachtnemer en aangewezen persoon

In de wettekst komen aan de kant van de dienstverlening twee figuren voor: de opdrachtnemer, met wie de overeenkomst is gesloten, en de persoon met het oog op wie de opdracht is verleend. De wet omschrijft die persoon als iemand die 'met de opdrachtnemer of in zijn dienst' een beroep of bedrijf uitoefent: hij oefent zijn beroep samen met de opdrachtnemer uit, of hij is bij de opdrachtnemer in dienst. De opdrachtgever sluit de overeenkomst met de opdrachtnemer, maar de wet legt een verplichting rechtstreeks op de persoon met het oog op wie de opdracht is gegeven: hij is gehouden het werk zelf te doen.

Wanneer geldt het

Beslissend is of de opdracht met het oog op die persoon is verleend. Dat blijkt uit de gang van zaken: met wie is gesproken, wiens naam staat in de opdrachtbevestiging, op wiens deskundigheid is een beroep gedaan. Wie eenvoudigweg een kantoor benadert zonder voorkeur voor een persoon, kan zich hier niet op beroepen.

• Zelf doen is het uitgangspunt bij een persoonsgebonden opdracht.
• Werk door anderen is toegestaan voor zover dat uit de opdracht voortvloeit, en dan onder de verantwoordelijkheid van de aangewezen persoon.

- De verantwoordelijkheid blijft in dat geval bij de aangewezen persoon: hij moet toezien op wat anderen doen.

Wat uit de opdracht voortvloeit

De wet koppelt de ruimte om werk door anderen te laten doen aan de opdracht zelf. Het is dus zaak te kijken wat partijen hebben afgesproken en wat de opdracht inhoudt. Staat in de opdrachtbevestiging van een accountantskantoor dat een bepaalde registeraccountant de controle leidt en dat het controleteam onder haar leiding de dossiers doorwerkt, dan volgt uit de opdracht dat dat teamwerk is toegestaan. Is daarentegen een second opinion gevraagd van een met name genoemde specialist, dan zal de opdracht minder ruimte bieden om het oordeel aan een ander over te laten.

De aansprakelijkheid van de opdrachtnemer blijft

De slotwoorden zijn belangrijk: dit alles laat de aansprakelijkheid van de opdrachtnemer onverlet. De organisatie die de opdracht heeft aangenomen, blijft dus tegenover de opdrachtgever aansprakelijk als het misgaat, ook als het werk door de aangewezen persoon of onder zijn verantwoordelijkheid door anderen is gedaan.

Een voorbeeld. Een ondernemer schakelt een advocatenkantoor in juist omdat een bepaalde advocaat gespecialiseerd is in zijn type geschil. In de opdrachtbevestiging staat haar naam. Als het dossier vervolgens zonder overleg volledig wordt behandeld door een pas afgestudeerde medewerker, is dat niet wat is afgesproken. Was daarentegen vooraf besproken dat zij het team aanstuurt en dat medewerkers onder haar verantwoordelijkheid het voorbereidende werk doen, dan is er geen probleem.

In de praktijk

Voor de opdrachtgever: de naam van de beoogde persoon in de opdrachtbevestiging en afspraken over de verdeling van het werk maken zichtbaar dat de opdracht met het oog op die persoon is verleend. Ligt de opdracht feitelijk bij iemand anders, dan is dat een punt om direct aan de orde te stellen. Voor de beroepsbeoefenaar en zijn organisatie: opdrachtvoorwaarden die regelen hoe met vervanging en met inzet van collega's wordt omgegaan, bepalen mede wat uit de opdracht voortvloeit, en overleg voordat een dossier wordt overgedragen houdt de uitvoering binnen wat is afgesproken.