Artikel 7:88 BW: Verkoop van de gefinancierde zaak aan een derde

Wordt de zaak die aan de kredietnemer is afgeleverd door de kredietgever of de leverancier vervreemd, dan mag hij daar niet de dupe van worden. Dit artikel bepaalt dat zo'n vervreemding niet ten nadele van de kredietnemer werkt en dat de verbintenis tussen hem en de kredietgever of de leverancier gewoon blijft bestaan. Gaat het om huur, dan gelden de gebruikelijke huurregels over overgang bij verkoop niet.

Wat er beschermd wordt

De kredietnemer heeft het genot van de zaak en betaalt daarvoor in termijnen. Zou de kredietgever de zaak aan een derde kunnen verkopen en zou die derde het gebruik kunnen opeisen, dan zou de kredietnemer betalen voor iets wat hij kwijt is. Dat is precies wat de wet uitsluit: de verkoop raakt hem niet, en zijn contract loopt door met dezelfde partij en op dezelfde voorwaarden.

Geen toepassing van de huurregels over verkoop

Bij gewone huur van een zaak gaan de rechten en verplichtingen van de verhuurder bij overdracht over op de verkrijger; dat is de regeling van artikel 7:226 BW. Artikel 7:227 BW gaat over iets anders: wie later een beperkt recht op de verhuurde zaak krijgt, moet zich onthouden van een uitoefening daarvan die het gebruik door de huurder belemmert. Voor huur die in wezen goederenkrediet is, gelden beide bepalingen niet. De reden is dat de rechtsverhouding hier geen echte huur is maar financiering: de kredietnemer betaalt de zaak af. Zijn tegenpartij blijft dus dezelfde, en er komt geen nieuwe verhuurder in beeld.

De rechten van de kredietgever blijven overdraagbaar

De bescherming ziet op de zaak, niet op de vordering. Het derde lid maakt duidelijk dat de kredietgever zijn rechten of de overeenkomst zelf wel degelijk kan overdragen. Gebeurt dat, dan geldt artikel 7:69 BW: de kredietnemer kan tegen de nieuwe schuldeiser alle verweermiddelen inroepen die hij tegen de oorspronkelijke had, inclusief verrekening, en hij moet in beginsel over de overdracht worden geïnformeerd.

Er is dus een duidelijk onderscheid. De financier mag zijn portefeuille verkopen; wie de termijnen int, kan veranderen. Maar de zaak waarover het krediet gaat, blijft bij de kredietnemer en zijn positie blijft dezelfde.

Iemand least een machine in een constructie die in wezen goederenkrediet is. De financier verkoopt zijn wagenpark aan een andere onderneming. De gebruiker houdt de machine, blijft aan zijn eigen contract gebonden en kan niet met een beroep op de verkoop het gebruik worden ontzegd. Krijgt hij een brief dat hij voortaan aan een andere partij moet betalen, dan mag hij verlangen dat de overdracht wordt aangetoond.

In de praktijk

Voor de kredietnemer is de boodschap geruststellend: een wisseling aan de andere kant van het contract verandert niets aan zijn recht op het gebruik van de zaak en aan de voorwaarden waaronder hij afbetaalt. Wel doet hij er goed aan de stukken te bewaren, want die bepalen wat hij tegen een nieuwe schuldeiser kan inbrengen.

Voor de kredietgever betekent het artikel dat hij zijn zekerheid niet kan verzilveren door de zaak simpelweg door te verkopen. Wil hij het goed terug, dan is hij aangewezen op de beperkte gevallen van artikel 7:81 BW en op de weg van artikel 7:90 BW.